สังยุตตนิกาย สคาถวรรค

ฉบับ มจร. · พระสุตตันตปิฎก · เล่มที่ ๑๕ · ๓๙๖ หน้า

สรุปโดย AI จากเนื้อหาทั้งเล่ม (๒๘ หัวข้อ) — คลิกเพื่อไปยังหน้าเริ่มต้นของหัวข้อนั้น

หน้า ๑–๑๐ เทวตาสังยุต นฬวรรคที่ ๑ วรรคแรกของเทวตาสังยุตและของทั้งเล่ม ๑๐ สูตรสั้นที่เทวดานิรนามทูลถามปัญหาธรรมเป็นคาถาแด่พระพุทธเจ้าที่พระเชตวัน เริ่มด้วยโอฆตรณสูตรอันโด่งดัง (ข้ามโอฆะด้วยไม่พักไม่เพียร) ตามด้วยนิโมกขสูตร อุปนียสูตร ชาครสูตร (อินทรีย์ ๕ ตื่น นิวรณ์ ๕ หลับ) และอรัญญสูตร
หน้า ๑๑–๒๔ เทวตาสังยุต นันทนวรรคที่ ๒ วรรคที่ ๒ มี ๑๐ สูตร เริ่มด้วยนันทนสูตร (สังขารไม่เที่ยง) นัตถิปุตตสมสูตร (ความรักเสมอด้วยตนไม่มี) กุฏิกาสูตรอันมีชื่อเสียง (ปริศนากระท่อม-รัง-ทายาท) และปิดท้ายด้วยสมิทธิสูตร เรื่องยาวว่าด้วยพระสมิทธิสนทนากับเทวดาเรื่องกามตามกาลกับธรรมที่เห็นเฉพาะหน้า
หน้า ๒๕–๓๔ เทวตาสังยุต สัตติวรรคที่ ๓ วรรคที่ ๓ มี ๑๐ สูตรสั้น เริ่มด้วยสัตติสูตร (อุปมาละกิเลสดุจถอนหอก) ชฏาสูตรอันโด่งดัง (ปริศนาความยุ่งใน-นอก) อรหันตสูตร ปัชโชตสูตร (แสงสว่าง ๔ อย่าง) และจตุจักกสูตร (อุปมาสรีระเป็นยานสี่ล้อเก้าประตู)
หน้า ๓๕–๕๖ เทวตาสังยุต สตุลลปกายิกวรรคที่ ๔ วรรคที่ ๔ ยาว ๑๐ สูตร ส่วนใหญ่เป็นบทสนทนาที่หมู่เทวดาสตุลลปกายิกากล่าวคาถาแล้วพระพุทธเจ้าตรัสคาถาสรุป เช่น สัพภิสูตร มัจฉริสูตรและสาธุสูตร (เรื่องทาน) อุชฌานสัญญิสูตร (เทวดาเพ่งโทษแล้วสำนึกขอขมา) สมยสูตร (มหาสมัย เทวดาหมื่นโลกธาตุประชุม) และสกลิกสูตร (สะเก็ดหินกระทบพระบาท)
หน้า ๕๗–๖๖ เทวตาสังยุต อาทิตตวรรคที่ ๕ วรรคว่าด้วยสิ่งที่เป็นของร้อน เริ่มด้วยอาทิตตสูตร อุปมาเรือนถูกไฟไหม้กับชราและมรณะ สอนเรื่องทาน ตามด้วยกินททสูตร เอกมูลสูตร อัจฉราสูตร เชตวนสูตร (สรรเสริญพระสารีบุตร) และปิดท้ายด้วยฆฏิการสูตร เรื่องภิกษุ ๗ รูปบรรลุอนาคามีในพรหมโลกและช่างหม้อสหายเก่าพระพุทธเจ้าสมัยพระกัสสปพุทธเจ้า
หน้า ๖๗–๗๒ เทวตาสังยุต ชราวรรคที่ ๖ วรรคปุจฉา-วิสัชนาสั้นรูปแบบ 'อะไรเล่า...' ระหว่างเทวดากับพระพุทธเจ้า ว่าด้วยสิ่งไม่เสื่อมตามชรา (ศีล ศรัทธา ปัญญา บุญ) มิตรแท้ในมิตตสูตร ที่พึ่งในวัตถุสูตร และต้นเหตุของคาถากวีในกวิสูตร
หน้า ๗๓–๗๘ เทวตาสังยุต อัทธวรรคที่ ๗ ชุดปุจฉา-วิสัชนารูปแบบเดียวกันตลอดวรรค ถามตอบว่าอะไรครอบงำ/นำพาโลกไป ได้แก่ นามสูตร จิตตสูตร ตัณหาสูตร สัญโญชนสูตร ปิดท้ายด้วยโลกสูตร ว่าด้วยอายตนะ ๖ เป็นเหตุเกิดโลก
หน้า ๗๙–๘๖ เทวตาสังยุต ฆัตวาวรรคที่ ๘ (จบเทวตาสังยุต) วรรคสุดท้ายของเทวตาสังยุต เริ่มด้วยฆัตวาสูตร (ฆ่าความโกรธจึงอยู่เป็นสุข) นชีรติสูตร (๖ ช่องที่จิตตั้งอยู่ไม่ได้) กามสูตร และอรณสูตร (สมณะไม่เป็นข้าศึกในโลก) ปิดวรรคและจบเทวตาสังยุตทั้งหมด
หน้า ๘๗–๙๘ เทวปุตตสังยุต ปฐมวรรคที่ ๑ เริ่มต้นเทวปุตตสังยุต ด้วยปฐม-ทุติยกัสสปสูตร มาคธสูตร (แสงสว่าง ๔ อย่าง) ตายนสูตรที่พระพุทธเจ้าให้ภิกษุท่องจำ จบด้วยจันทิมสูตร-สุริยสูตร ตำนานพระจันทร์-พระอาทิตย์ถูกอสุรินทราหูจับแล้วพระพุทธเจ้าตรัสให้ปล่อย
หน้า ๙๙–๑๐๘ เทวปุตตสังยุต อนาถปิณฑิกวรรคที่ ๒ จันทิมสสูตร ทีฆลัฏฐิสูตร นันทนสูตร กกุธสูตร (บทสนทนาภิกษุผู้ไม่มีทั้งสุขทุกข์) ปิดท้ายด้วยอนาถปิณฑิกสูตร ที่พระอานนท์ทูลว่าเทพบุตรนั้นคืออนาถบิณฑิกเศรษฐีผู้เลื่อมใสในพระสารีบุตร
หน้า ๑๐๙–๑๒๖ เทวปุตตสังยุต นานาติตถิยวรรคที่ ๓ (จบสังยุต) สิวสูตร เขมสูตร เสรีสูตร (พระเจ้าเสรีสละประตูวังทั้ง ๔ ให้ผู้อื่นทำทาน) ฆฏิการสูตร ชันตุสูตร โรหิตัสสสูตร (ที่สุดแห่งโลกอยู่ในกายนี้เอง) สุสิมสูตร (สรรเสริญคุณพระสารีบุตร) และนานาติตถิยสาวกสูตร (เทวบุตรสาวกเดียรถีย์ยกย่องพระพุทธเจ้าเลิศที่สุด) จบวรรคและจบเทวปุตตสังยุต
หน้า ๑๒๗–๑๔๐ โกสลสังยุต ปฐมวรรค (วรรคที่ ๑) เริ่มโกสลสังยุตด้วยทหรสูตร พระเจ้าปเสนทิโกศลทูลถามการตรัสรู้ ทรงแสดงสิ่ง ๔ อย่างไม่ควรดูหมิ่นว่าเล็กน้อย พระราชาทรงถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ ตามด้วยมัลลิกาสูตร (ไม่มีใครเป็นที่รักยิ่งกว่าตน) ยัญญสูตร และพันธนสูตร (เครื่องจองจำทางใจมั่นคงกว่าโซ่ตรวน)
หน้า ๑๔๑–๑๖๐ โกสลสังยุต ทุติยวรรค (วรรคที่ ๒) สัตตชฏิลสูตร (อย่าด่วนตัดสินนักบวชจากรูปลักษณ์) โทณปากสูตร (เสวยพอประมาณทำให้อายุยืน) ปฐม-ทุติยสังคามสูตร (สงครามกับพระเจ้าอชาตศัตรู ผู้ชนะย่อมก่อเวร) ธีตุสูตร (ธิดาอาจดีกว่าบุตร) และปฐม-ทุติยอปุตตกสูตร (เศรษฐีตระหนี่ไม่มีบุตร ทรัพย์มหาศาลเสียเปล่า)
หน้า ๑๖๑–๑๗๔ โกสลสังยุต ตติยวรรค (วรรคที่ ๓, จบสังยุต) ปุคคลสูตร (บุคคล ๔ จำพวก) อัยยิกาสูตร (ความตายเป็นธรรมดา) โลกสูตร อิสสัตถสูตร (ทานมีผลมากเมื่อให้แก่ผู้มีศีล) และปัพพโตปมสูตร (อุปมาภูเขาใหญ่บดขยี้สรรพสัตว์ = ชราและมรณะ) จบวรรคที่ ๓ และจบโกสลสังยุตทั้งหมด ๒๕ สูตร
หน้า ๑๗๕–๑๘๖ มารสังยุต วรรคที่ ๑ (ปฐมวรรค) ๑๐ สูตรว่าด้วยมารผู้มีบาปพยายามรบกวนพระพุทธเจ้าหลังตรัสรู้ใหม่ๆ เช่น กล่าวหาว่าไม่บริสุทธิ์ (ตโปกัมมสูตร) แปลงกายเป็นพญาช้างและพญางูขู่ให้กลัว (นาคสูตร สัปปสูตร) เรื่องบ่วงแห่งมาร และเรื่องอายุมนุษย์สั้นควรเร่งสร้างกุศล ทุกสูตรจบด้วยมารพ่ายแพ้และหายตัวไป
หน้า ๑๘๗–๒๐๐ มารสังยุต วรรคที่ ๒ (ทุติยวรรค) ๑๐ สูตรต่อเนื่อง เช่น มารกลิ้งศิลาใหญ่ที่เขาคิชฌกูฏ (ปาสาณสูตร) พระพุทธเจ้าทรงบันลือสีหนาทกลางบริษัท (สีหสูตร) สะเก็ดหินกระทบพระบาท (สกลิกสูตร) มารดลใจชาวบ้านปัญจสาลาไม่ให้ใส่บาตร และมารเชิญให้ทรงครองราชสมบัติ (รัชชสูตร)
หน้า ๒๐๑–๒๑๖ มารสังยุต วรรคที่ ๓ (ตติยวรรค, จบสังยุต) สัมพหุลสูตร (มารแปลงเป็นพราหมณ์แก่ชวนภิกษุหนุ่มเสพกาม) โคธิกสูตร (พระโคธิกะเสื่อมจากเจโตวิมุตติชั่วคราว ๖ ครั้ง จึงปรินิพพาน มารตามหาวิญญาณไม่พบ) สัตตวัสสานุพันธสูตร (มารตามรบกวนพระพุทธเจ้า ๗ ปีไม่ได้ช่อง) และมารธีตุสูตร (ธิดามารตัณหา อรดี ราคา พยายามยั่วยวนแต่ไม่สำเร็จ)
หน้า ๒๑๗–๒๒๘ ภิกขุนีสังยุต (จบบริบูรณ์) ๑๐ สูตรว่าด้วยมารพยายามรบกวนหรือยั่วยวนภิกษุณีผู้ทรงคุณธรรมขณะปลีกวิเวก ได้แก่ อาฬวิกา โสมา (ตอบโต้เรื่อง 'ปัญญา ๒ นิ้ว') กีสาโคตมี อุปลวัณณา จาลา อุปจาลา สีสุปจาลา และวชิรา (แสดงหลักขันธ์ ๕ ไม่ใช่สัตว์บุคคล เปรียบดังคำว่ารถ) ทุกรูปรู้ทันมารและตอบโต้ด้วยปัญญาจนมารพ่ายแพ้
หน้า ๒๒๙–๒๕๒ พรหมสังยุต วรรคที่ ๑ (ปฐมวรรค) ๑๐ สูตร เริ่มด้วยพรหมายาจนสูตร (ท้าวสหัมบดีพรหมทูลอาราธนาพระพุทธเจ้าแสดงธรรมหลังตรัสรู้) คารวสูตร (ทรงเคารพธรรมเป็นสรณะ) พกสูตร (หักล้างทิฏฐิผิดของพกพรหมว่าพรหมโลกเที่ยง) และโกกาลิกสูตรที่ ๑๐ (โกกาลิกภิกษุใส่ร้ายพระอัครสาวกแล้วตายไปเกิดปทุมนรก)
หน้า ๒๕๓–๒๖๒ พรหมสังยุต วรรคที่ ๒ (ทุติยวรรค, จบสังยุต) สนังกุมารสูตร (คาถาสรรเสริญผู้ถึงพร้อมวิชชาจรณะ) เทวทัตตสูตร (ลาภสักการะฆ่าคนชั่วดุจผลกล้วยฆ่าต้นกล้วย) และปรินิพพานสูตร (เหตุการณ์เสด็จปรินิพพานพร้อมคาถาของท้าวสหัมบดีพรหม ท้าวสักกะ พระอานนท์ พระอนุรุทธะ) จบพรหมสังยุตทั้งหมด ๑๕ สูตร
หน้า ๒๖๓–๒๘๒ พราหมณสังยุต วรรคที่ ๑ (อรหันตวรรค) ๑๐ สูตรเล่าเรื่องพราหมณ์ที่เข้ามาท้าทาย ด่าทอ หรือถามปัญหาพระพุทธเจ้าแล้วบวชเป็นพระอรหันต์ ได้แก่ ธนัญชานีสูตร อักโกสสูตร (ทรงสอนเรื่องไม่รับคำด่า) ชฏาสูตร (ปัญหาเรื่อง 'ความยุ่ง') สุนทริกสูตร (ปฏิเสธการบูชาไฟภายนอก) และพหุธิติสูตร (ความสุขของผู้ไม่มีห่วงกังวลทางโลก)
หน้า ๒๘๓–๓๐๒ พราหมณสังยุต วรรคที่ ๒ (อุปาสกวรรค, จบสังยุต) ๑๒ สูตรสั้นที่พระพุทธเจ้าทรงสนทนากับพราหมณ์ต่างๆ จนเลื่อมใสขอถึงไตรสรณคมน์เป็นอุบาสก ได้แก่ กสิภารทวาชสูตร (อุปมาธรรมกับการทำนา 'ศรัทธาเป็นพืช') มหาสาลสูตร (บุตรไล่บิดาชราออกจากบ้าน) มานัตถัทธสูตร มาตุโปสกสูตร (เลี้ยงมารดาบิดา) และสังครวสูตร จบพราหมณสังยุตทั้งสังยุต
หน้า ๓๐๓–๓๒๒ วังคีสสังยุต สังยุตว่าด้วยพระวังคีสะ ภิกษุผู้เชี่ยวชาญคาถาด้นสด ๑๒ สูตร เริ่มจากท่านถูกราคะรบกวนใจแล้วได้รับคำแนะนำจากพระอานนท์ จากนั้นเป็นชุดคาถาสรรเสริญพระพุทธเจ้าและพระเถระ เช่น สุภาสิตสูตร (วาจาสุภาษิต ๔ องค์) ปวารณาสูตร (ภิกษุอรหันต์ ๕๐๐ รูป) และจบด้วยวังคีสสูตรที่ท่านบรรลุอรหัตต์
หน้า ๓๒๓–๓๓๖ วนสังยุต สังยุตว่าด้วยเทวดาในราวป่า ๑๔ สูตรสั้นๆ ที่เทวดาผู้สิงอยู่ในราวป่าคอยตักเตือนหรือทดสอบภิกษุที่ประมาท เช่น วิเวกสูตร อุปัฏฐานสูตร (ปลุกภิกษุที่หลับ) อนุรุทธสูตร (อดีตเทพธิดาภรรยาชวนกลับสวรรค์) และปทุมปุปผสูตร (เทวดากล่าวหาภิกษุขโมยกลิ่นดอกบัว)
หน้า ๓๓๗–๓๕๔ ยักขสังยุต (จบสังยุต) ยักษ์ต่างๆ เข้าเฝ้าหรือสนทนากับพระพุทธเจ้าและภิกษุ ได้แก่ อินทกสูตร (กำเนิดสัตว์ในครรภ์) สูจิโลมสูตร (ยักษ์สูจิโลมและขรยักษ์ถามต้นเหตุราคะโทสะ) สานุสูตร (สามเณรสานุถูกยักษ์เข้าสิง) สุทัตตสูตร (อนาถบิณฑิกเศรษฐีเข้าเฝ้าครั้งแรก) และอาฬวกสูตร (ยักษ์อาฬวกทดสอบด้วยปัญหาทรัพย์-รส-ชีวิตประเสริฐสุด) จบยักขสังยุตทั้งหมด ๑๒ สูตร
หน้า ๓๕๕–๓๗๔ สักกสังยุต ปฐมวรรค (วรรคที่ ๑) ๑๐ สูตรว่าด้วยท้าวสักกะจอมเทพ: ธชัคคสูตร (อนุสติพุทธ-ธรรม-สงฆ์เพื่อขจัดความกลัวในป่า) เวปจิตติสูตร (ขันติ ชนะด้วยคำสุภาษิต) กุลาวกสูตร (ยอมแพ้สงครามเพื่อรักษารังนก) และสมุททกสูตร
หน้า ๓๗๕–๓๙๐ สักกสังยุต ทุติยวรรค (วรรคที่ ๒) ปฐม-ทุติย-ตติยเทวสูตร (เหตุที่ได้เป็นท้าวสักกะ วัตตบท ๗) ทฬิททสูตร (คนจนมีศรัทธาเกิดเป็นเทพรุ่งเรือง) วันทนาสูตร (พรหมสหัมบดีทักท้วงคำถวายบังคมของท้าวสักกะ) และปฐม-ทุติย-ตติยสักกนมัสสนสูตร (ท้าวสักกะนอบน้อมพระพุทธเจ้า พระอรหันต์ และภิกษุสงฆ์)
หน้า ๓๙๑–๓๙๖ สักกสังยุต ตติยวรรค (วรรคที่ ๓, จบสักกสังยุต จบสคาถวรรคที่ ๑) ฆัตวาสูตร (ฆ่าความโกรธ) ทุพพัณณิยสูตร (ยักษ์ผิวพรรณเปลี่ยนตามความโกรธ) สัมพริมายาสูตร อัจจยสูตร (คนพาล ๒ จำพวก) และอักโกธสูตร ปิดท้ายด้วย 'สักกสังยุต จบบริบูรณ์' และ 'สคาถวรรคที่ ๑ จบ' พร้อมรายชื่อสังยุตทั้ง ๑๑ ในสคาถวรรค เป็นจุดจบสมบูรณ์ของทั้งเล่ม