พระไตรปิฎก › ฉบับหลวง › เล่ม ๑๐

ทีฆนิกาย มหาวรรค

ฉบับหลวง · พระสุตตันตปิฎก · เล่มที่ ๑๐ · ๒๖๑ หน้า

สรุปโดย AI จากเนื้อหาทั้งเล่ม (๒๘ หัวข้อ) — คลิกเพื่อไปยังหน้าเริ่มต้นของหัวข้อนั้น

  1. หน้า ๑–๙ เจ็ดพระพุทธเจ้าในอดีต (มหาปทานสูตร เริ่ม) พระพุทธเจ้าทรงเปรียบเทียบพระพุทธเจ้า 7 พระองค์ (วิปัสสี สิขี เวสสภู กกุสันธะ โกนาคมนะ กัสสปะ และพระองค์เอง) ทั้งชาติกำเนิด โคตร พระชนมายุ ต้นไม้ตรัสรู้ และคู่อัครสาวก
  2. หน้า ๙–๑๖ ปาฏิหาริย์การประสูติและมหาปุริสลักษณะ "ธรรมดา" (acchariya) 32 ข้อของการปฏิสนธิและประสูติของพระวิปัสสีโพธิสัตว์ และมหาปุริสลักษณะ 32 ประการที่พราหมณ์ทำนายว่าจะเป็นพระเจ้าจักรพรรดิหรือพระพุทธเจ้า
  3. หน้า ๑๖–๒๔ เทวทูตทั้งสี่และการออกผนวชของพระวิปัสสี พบคนแก่ คนเจ็บ คนตาย และสมณะตามลำดับ จนตัดสินใจออกผนวชทันที มีผู้ตามเสด็จออกบวช 84,000 คน
  4. หน้า ๒๕–๓๒ การตรัสรู้ปฏิจจสมุปบาทและการอาราธนาธรรม พระวิปัสสีทรงพิจารณาปฏิจจสมุปบาทจนบรรลุโพธิญาณ แล้วท้าวสหัมบดีพรหมอาราธนาให้แสดงธรรมถึง 3 ครั้ง จนทรงตรวจดูสัตว์โลกด้วยพุทธจักษุเปรียบด้วยดอกบัว 3 เหล่า
  5. หน้า ๓๒–๔๑ ปฐมเทศนาและการส่งสาวกประกาศศาสนา ทรงแสดงธรรมแก่ขัณฑกุมารและติสสะก่อน แล้วอนุญาตให้ภิกษุจาริกประกาศธรรม พร้อมคาถาโอวาทปาติโมกข์
  6. หน้า ๔๑–๔๙ เสด็จเยือนพรหมโลกชั้นสุทธาวาส จบมหาปทานสูตร พระพุทธเจ้าองค์ปัจจุบันเสด็จไปหาเทวดาชั้นสุทธาวาสที่เคยเป็นสาวกพระพุทธเจ้าทั้ง 7 พระองค์ ปิดท้ายด้วยการเริ่มต้นมหานิทานสูตร
  7. หน้า ๕๐–๕๗ ปฏิจจสมุปบาทฉบับพิสดาร (มหานิทานสูตร) พระพุทธเจ้าทรงอธิบายวงจรปฏิจจสมุปบาทแก่พระอานนท์อย่างละเอียด ด้วยวิธีถามตอบ "ถ้าไม่มี...จะปรากฏได้ไหม" ทุกข้อ
  8. หน้า ๕๗–๖๔ ทิฏฐิเรื่องอัตตาและวิญญาณฐิติ จบมหานิทานสูตร การบัญญัติและไม่บัญญัติอัตตา วิญญาณฐิติ 7 อายตนะ 2 และวิโมกข์ 8 ประการ
  9. หน้า ๖๕–๗๒ เริ่มมหาปรินิพพานสูตร: อปริหานิยธรรม 7 พระเจ้าอชาตศัตรูคิดปราบแคว้นวัชชี พระพุทธเจ้าทรงแสดงอปริหานิยธรรม 7 หมวดของเจ้าวัชชีและของภิกษุสงฆ์
  10. หน้า ๗๒–๘๒ เสด็จผ่านปาฏลิคาม ทรงแสดงศีลและอริยสัจ 4 ทรงแสดงโทษของศีลวิบัติและอานิสงส์ศีลสมบัติ ทำนายอนาคตเมืองปาฏลีบุตร และแสดงอริยสัจ 4 ที่โกฏิคาม
  11. หน้า ๘๒–๘๗ เสด็จเวสาลี นางอัมพปาลีถวายอาราม นางอัมพปาลีคณิกาปฏิเสธเงินแสนจากเจ้าลิจฉวีเพื่อถวายภัตแด่พระพุทธเจ้า แล้วถวายอารามแด่สงฆ์
  12. หน้า ๘๗–๑๐๓ ทรงปลงอายุสังขารที่ปาวาลเจดีย์ มารทูลขอให้ปรินิพพาน พระพุทธเจ้าทรงปลงอายุสังขาร เกิดแผ่นดินไหวใหญ่ และตรัสตำหนิพระอานนท์ที่ไม่ทูลขอให้ทรงพระชนม์อยู่ต่อ
  13. หน้า ๑๐๓–๑๐๔ มื้ออาหารสุดท้ายจากนายจุนทะ นายจุนทกัมมารบุตรถวายสุกรมัททวะ พระพุทธเจ้าเสวยแล้วเกิดอาพาธลงพระโลหิตอย่างหนัก
  14. หน้า ๑๐๕–๑๑๑ เสด็จสู่กุสินารา ทรงกระหายน้ำ ปุกกุสมัลลบุตรถวายผ้าสิงคี เล่าเรื่องอาฬารดาบสผู้เข้าฌานลึกจนไม่รู้ตัวเกวียน 500 เล่มผ่าน
  15. หน้า ๑๑๑–๑๒๐ บรรทมระหว่างไม้สาละคู่ สังเวชนียสถาน 4 แห่ง ไม้สาละออกดอกนอกฤดูบูชาพระพุทธเจ้า ทรงแสดงสังเวชนียสถาน 4 แห่ง (ประสูติ ตรัสรู้ แสดงธรรมจักร ปรินิพพาน)
  16. หน้า ๑๒๐–๑๒๒ สุภัททปริพาชกสาวกองค์สุดท้าย ทรงแสดงธรรมแก่สุภัททปริพาชกว่าอริยมรรคมีองค์ 8 มีเฉพาะในธรรมวินัยนี้เท่านั้น สุภัททะขอบวชและบรรลุอรหัตผลเป็นสักขิสาวกองค์สุดท้าย
  17. หน้า ๑๒๓–๑๒๙ ปัจฉิมโอวาทและปรินิพพาน "สังขารทั้งหลายมีความเสื่อมไปเป็นธรรมดา จงยังความไม่ประมาทให้ถึงพร้อมเถิด" ทรงเข้าฌานตามลำดับก่อนปรินิพพาน เกิดแผ่นดินไหวใหญ่
  18. หน้า ๑๒๙–๑๓๔ ถวายพระเพลิงและแบ่งพระบรมสารีริกธาตุ จบมหาปรินิพพานสูตร เจ้ามัลละบูชาพระสรีระ 7 วัน พระมหากัสสปเดินทางมาทัน โทณพราหมณ์ไกล่เกลี่ยแบ่งพระธาตุเป็น 8 ส่วนแก่ 8 เมือง
  19. หน้า ๑๓๕–๑๔๖ เริ่มมหาสุทัสสนสูตร: กุสาวดีราชธานีและแก้ว 7 ประการ พระพุทธเจ้าทรงเล่าว่ากุสินาราเคยเป็นกุสาวดีราชธานีของพระเจ้าจักรพรรดิมหาสุทัสสนะ พรรณนาความเจริญของเมือง แก้ว 7 ประการ และธรรมปราสาท
  20. หน้า ๑๔๖–๑๕๓ สมบัติ 84,000 อย่าง จบมหาสุทัสสนสูตร พรรณนาสมบัติมหาศาลของพระเจ้ามหาสุทัสสนะ ก่อนสวรรคตทรงสอนพระนางสุภัททาเทวีเรื่องอนิจจัง พระพุทธเจ้าทรงเฉลยว่าทรงเป็นพระเจ้ามหาสุทัสสนะในอดีตชาติ
  21. หน้า ๑๕๔–๑๖๗ ชนวสภสูตร ยักษ์ชนวสภะ (พระเจ้าพิมพิสารในอดีตชาติ) เล่าเรื่องการประชุมเทวดาชั้นดาวดึงส์ สนังกุมารพรหมแสดงธรรมอิทธิบาท 4 และสติปัฏฐาน 4 แก่เทวดา
  22. หน้า ๑๖๘–๑๙๐ มหาโควินทสูตร เรื่องมหาโควินทพราหมณ์ผู้แบ่งแผ่นดินให้กษัตริย์ 7 พระองค์ปกครอง แล้วออกบวชหลังพบสนังกุมารพรหม พระพุทธเจ้าทรงเฉลยว่าทรงเป็นมหาโควินท์ในอดีตชาติ
  23. หน้า ๑๙๑–๑๙๗ มหาสมัยสูตร เทวดาจากหมื่นโลกธาตุมาชุมนุมชมพระพุทธเจ้าและสงฆ์ที่ป่ามหาวัน กบิลพัสดุ์ พระยามารพยายามยุแหย่แต่พ่ายแพ้
  24. หน้า ๑๙๘–๒๑๕ สักกปัญหสูตร ท้าวสักกะเข้าเฝ้าผ่านปัญจสิขคันธรรพบุตร ทูลถามต้นเหตุความริษยา-ตระหนี่ การสำรวมปาติโมกข์ และบรรลุโสดาปัตติผลพร้อมเทวดา 80,000 องค์
  25. หน้า ๒๑๖–๒๓๓ มหาสติปัฏฐานสูตร ทรงแสดงสติปัฏฐาน 4 อย่างละเอียด (กายานุปัสสนา เวทนานุปัสสนา จิตตานุปัสสนา ธัมมานุปัสสนา) รวมนวสีวถิกาและอริยสัจ 4
  26. หน้า ๒๓๔–๒๕๑ ปายาสิราชัญญสูตร (เริ่ม) พระกุมารกัสสปโต้วาทะกับเจ้าปายาสิผู้ถือทิฐิว่าไม่มีโลกหน้า ด้วยอุปมาต่อเนื่องหลายเรื่อง เช่น คนตาบอดปฏิเสธสี คนจมหลุมคูถ ชั่งบุรุษเป็น-ตาย
  27. หน้า ๒๕๑–๒๕๗ อุปมาเกวียนสองกองและการกลับใจของเจ้าปายาสิ อุปมาเกวียนสองกองและสหายเก็บเปลือกป่าน-ทอง ปายาสิยอมรับและถึงพระรัตนตรัยเป็นสรณะ
  28. หน้า ๒๕๗–๒๖๑ วิธีให้ทานที่ถูกต้อง จบปายาสิราชัญญสูตรและจบเล่ม กุมารกัสสปสอนว่ายัญไม่ฆ่าสัตว์มีผลใหญ่กว่า ปายาสิให้ทานอย่างไม่เคารพจึงได้ผลบุญน้อยกว่าลูกน้อง จบด้วยรายชื่อ 10 สูตรของมหาวรรค