สังยุตตนิกาย ขันธวารวรรค

ฉบับหลวง · พระสุตตันตปิฎก · เล่มที่ ๑๗ · ๓๑๐ หน้า

สรุปโดย AI จากเนื้อหาทั้งเล่ม (๒๗ หัวข้อ) — คลิกเพื่อไปยังหน้าเริ่มต้นของหัวข้อนั้น

หน้า ๑–๑๙ ขันธสังยุต นกุลปิตวรรคที่ 1 เปิดเล่มด้วยนกุลปิตาสูตร "กายกระสับกระส่ายได้ แต่จิตไม่กระสับกระส่าย" ตามด้วยสักกายทิฏฐิ 20 (ยึดขันธ์ 5 โดยความเป็นตนใน 4 แบบ) และเทวทหสูตรเรื่องฉันทราคะในขันธ์ 5
หน้า ๒๐–๒๔ ขันธสังยุต อนิจจวรรคที่ 2 ชุดสูตรสั้นแสดงไตรลักษณ์ของขันธ์ 5 (อนิจจสูตร ทุกขสูตร อนัตตสูตร) และความสัมพันธ์ "สิ่งใดไม่เที่ยง สิ่งนั้นเป็นทุกข์ เป็นอนัตตา"
หน้า ๒๕–๓๒ ขันธสังยุต ภารวรรคที่ 3 ภารสูตรอันโด่งดัง เปรียบอุปาทานขันธ์ 5 เป็น "ภาระ" ตัณหาเป็นเครื่องถือมั่น นิพพานเป็นการวางภาระ ตามด้วยอัสสาทสูตร (พระโพธิสัตว์พิจารณาคุณ-โทษ-เครื่องสลัดออกแห่งขันธ์ 5)
หน้า ๓๓–๔๑ ขันธสังยุต นตุมหากวรรคที่ 4 นตุมหากสูตร (ขันธ์ 5 "ไม่ใช่ของเธอ" เปรียบหญ้าไม้ในเชตวัน) ภิกขุสูตร และอนุธัมมสูตร (ธรรมสมควรแก่ธรรมคือความหน่ายในขันธ์ 5)
หน้า ๔๒–๕๒ ขันธสังยุต อัตตทีปวรรคที่ 5 จบมูลปัณณาสก์ อัตตทีปสูตรอันมีชื่อเสียง "จงมีตนเป็นที่พึ่ง มีธรรมเป็นที่พึ่ง" ปัญจขันธสูตร (นิยามขันธ์ 5 กับอุปาทานขันธ์ 5) และโสณสูตร จบมูลปัณณาสก์ (50 สูตร 5 วรรค)
หน้า ๕๓–๗๑ ขันธสังยุต อุปายวรรคที่ 1 (มัชฌิมปัณณาสก์) พีชสูตร (อุปมาวิญญาณกับพืช) ปัญจวัคคิยสูตร (อนัตตลักขณสูตรฉบับเต็มที่ทำให้ปัญจวัคคีย์บรรลุอรหัตต์) และนิรุตติปถสูตร
หน้า ๗๒–๘๑ ขันธสังยุต อรหันตวรรคที่ 2 ชุดสูตรโอวาทสังเขปที่ภิกษุขอฟังธรรมย่อแล้วบรรลุอรหัตต์ (อุปาทิยสูตร มัญญมานสูตร อภินันทมานสูตร) และราธสูตร/สุราธสูตร
หน้า ๘๒–๑๐๔ ขันธสังยุต ขัชชนิยวรรคที่ 3 และเริ่มเถรวรรคที่ 4 ขัชชนิยสูตร (ขันธ์ 5 "เคี้ยวกิน" สัตว์) สีหสูตร ปิณโฑลยสูตร (พระพุทธเจ้าทรงห่วงภิกษุหลังเหตุการณ์โกสัมพี) ปาลิเลยยกสูตร (โพธิปักขิยธรรม 37) และปุณณมสูตร (บทสรุปหลักขันธวาระ)
หน้า ๑๐๔–๑๓๑ ขันธสังยุต เถรวรรคที่ 4 (จบ) จบมัชฌิมปัณณาสก์ ยมกสูตร (หักล้างทิฏฐิขาดสูญ) อนุราธสูตร วักกลิสูตร ("ผู้ใดเห็นธรรม ผู้นั้นเห็นเรา") อัสสชิสูตร เขมกสูตร (มานะอนุสัยละเอียด) ฉันนสูตร และราหุลสูตร จบมัชฌิมปัณณาสก์
หน้า ๑๓๒–๑๔๘ ขันธสังยุต ปุปผวรรคที่ 5 จบมัชฌิมปัณณาสก์ นทีสูตร ปุปผสูตร ("เราไม่ขัดแย้งกับโลก") เผณปิณฑสูตร (ขันธ์ 5 เหมือนฟองน้ำ พยับแดด มายากล) คัททูลสูตร (สุนัขถูกล่าม) และคำสอน "จิตเศร้าหมองด้วยราคะ โทสะ โมหะ"
หน้า ๑๔๙–๑๕๕ ขันธสังยุต อันตวรรคที่ 1 (จุลปัณณาสก์) อริยสัจ 4 ในกรอบขันธ์ 5 (ทุกข์=อุปาทานขันธ์ สมุทัย=ตัณหา นิโรธ=ความดับตัณหา มรรค=อริยมรรคมีองค์ 8) และฉันทปหีนสูตร
หน้า ๑๕๖–๑๖๔ ขันธสังยุต ธัมมกถิกวรรคที่ 2 นิยาม "ธรรมกถึก" พันธนสูตร (ขันธ์ 5 เป็นเครื่องจองจำ) สีลสูตร/สุตวาสูตร (ทุกระดับอริยบุคคลต้องพิจารณาอุปาทานขันธ์ 5) และกัปปสูตร
หน้า ๑๖๕–๑๗๑ ขันธสังยุต อวิชชาวรรคที่ 3 นิยาม "อวิชชา" (ไม่รู้ชัดในขันธ์ 5 ด้านเกิด-ดับ-คุณ-โทษ-อุบายสลัดออก) และ "วิชชา" ผ่านบทสนทนาพระสารีบุตร-พระมหาโกฏฐิตะ
หน้า ๑๗๒–๑๗๗ ขันธสังยุต กุกกุฬวรรคที่ 4 กุกกุฬสูตร (ขันธ์ 5 เป็นของเร่าร้อน) และกุลปุตตสูตร (ธรรมสมควรแก่กุลบุตรผู้บวชด้วยศรัทธา)
หน้า ๑๗๘–๑๘๙ ขันธสังยุต ทิฏฐิวรรคที่ 5 จบขันธสังยุต รากฐานของทิฏฐิต่างๆ ที่เกิดจากยึดขันธ์ 5 (เอตังมมสูตร เอโสอัตตาสูตร โนจเมสิยาสูตร) จบด้วยอานันทสูตร ปิดขันธสังยุตทั้งหมด (จบจุลปัณณาสก์)
หน้า ๑๙๐–๒๑๐ ราธสังยุต จบสังยุต พระพุทธเจ้าตรัสสอนพระราธะ 4 วรรค เด่นด้วยมารสูตร (นิยาม "มาร" คือขันธ์ 5 ไล่เรียงถึง "พรหมจรรย์มีนิพพานเป็นที่สุด") และสัตตสูตร (อุปมาเด็กเล่นเรือนทราย) ไล่นิยามขันธ์ 5 ว่าเป็นมาร อนิจจัง ทุกข์ อนัตตา ขยธรรม วยธรรม
หน้า ๒๑๑–๒๔๕ ทิฏฐิสังยุต จบสังยุต ชุดสูตรมิจฉาทิฏฐิที่เกิดจากยึดขันธ์ 5 (นวาตสูตร เอตังมมสูตร นัตถิทินนสูตรของอชิตเกสกัมพล กโรโตสูตรของปูรณกัสสปะ มหาทิฏฐิสูตรของมักขลิโคสาล สัสสต/อุจเฉททิฏฐิ) ซ้ำ 4 รอบแบบเปยยาล จบทิฏฐิสังยุต
หน้า ๒๔๖–๒๕๑ โอกกันตสังยุต จบสังยุต นิยามสัทธานุสารีบุคคล (เชื่อมั่นไม่หวั่นไหว) และธัมมานุสารีบุคคล (เพ่งด้วยปัญญา) ผ่านความไม่เที่ยงของอายตนะ วิญญาณ ผัสสะ เวทนา ตัณหา ธาตุ ขันธ์
หน้า ๒๕๒–๒๕๗ อุปปาทสังยุต จบสังยุต ความเกิดขึ้น ตั้งอยู่ ปรากฏแห่งอายตนะ/ขันธ์ คือ "ความเกิดขึ้นแห่งทุกข์ ความตั้งอยู่แห่งโรค ความปรากฏแห่งชราและมรณะ" และในทางกลับกันคือความดับ
หน้า ๒๕๘–๒๖๒ กิเลสสังยุต จบสังยุต อุปกิเลสแห่งจิตคือฉันทราคะในอายตนะ วิญญาณ ผัสสะ เวทนา ตัณหา ธาตุ ขันธ์ 5 เมื่อละได้จิตย่อมน้อมไปในเนกขัมมะควรแก่การงานอภิญญา
หน้า ๒๖๓–๒๖๙ สารีปุตตสังยุต จบสังยุต บทสนทนาพระอานนท์-พระสารีบุตร ไล่เรียงฌานสมาบัติ 8 ชั้นและนิโรธสมาบัติ โดยพระสารีบุตรไม่ปรุงแต่งความคิดว่า "กำลังเข้า/เข้าแล้ว/ออก" เพราะถอนอหังการมมังการแล้ว ปิดท้ายด้วยสูจิมุขีสูตร
หน้า ๒๗๐–๒๗๖ นาคสังยุต จบสังยุต กำเนิดพญานาค 4 จำพวก (อัณฑชะ ชลาพุชะ สังเสทชะ อุปปาติกะ) และเหตุปัจจัยให้มนุษย์ไปเกิดเป็นสหายนาคจากสุจริตและการให้ทาน
หน้า ๒๗๗–๒๘๐ สุปัณณสังยุต จบสังยุต กำเนิดครุฑ 4 จำพวก และความสามารถในการนำนาคแต่ละจำพวกไป ครุฑอุปปาติกะเก่งที่สุด
หน้า ๒๘๑–๒๘๕ คันธัพพกายสังยุต จบสังยุต เทวดาชั้นคนธรรพ์ที่สิงตามส่วนต่างๆ ของต้นไม้ที่มีกลิ่นหอม (ราก แก่น เปลือก ใบ ดอก ผล) และเหตุปัจจัยให้เกิดเป็นสหายเทวดาเหล่านี้
หน้า ๒๘๖–๒๙๑ วลาหกสังยุต จบสังยุต เทวดาชั้นวลาหก (เมฆ) 5 จำพวก (หนาว ร้อน หมอก ลม ฝน) ปรากฏการณ์ธรรมชาติเกิดจากเจตนาของเทวดาเหล่านั้น
หน้า ๒๙๒–๒๙๘ วัจฉโคตตสังยุต จบสังยุต ปริพาชกวัจฉโคตรถามเหตุแห่งทิฏฐิ 10 ประการ (โลกเที่ยง/ไม่เที่ยง มีที่สุด/ไม่มีที่สุด ฯลฯ) พระพุทธเจ้าตรัสตอบว่าเกิดจากความไม่รู้ในขันธ์ 5
หน้า ๒๙๙–๓๑๐ สมาธิสังยุต จบเล่มและจบขันธวารวรรคทั้งวรรค ผู้ได้ฌาน 4 จำพวกตามคุณสมบัติในสมาธิ อุปมาลำดับแปรรูปนมสด→นมส้ม→เนยข้น→เนยใส→หัวเนยใส ปิดท้ายด้วยสารบัญสรุป 13 สังยุตทั้งหมดของขันธวารวรรค