สังยุตตนิกาย สฬายตนวรรค

ฉบับหลวง · พระสุตตันตปิฎก · เล่มที่ ๑๘ · ๔๐๒ หน้า

สรุปโดย AI จากเนื้อหาทั้งเล่ม (๒๗ หัวข้อ) — คลิกเพื่อไปยังหน้าเริ่มต้นของหัวข้อนั้น

หน้า ๑–๑๓ สฬายตนสังยุต อนิจจวรรค-ยมกวรรค (ตอนต้น) อายตนะภายใน-ภายนอก 6 ไม่เที่ยง เป็นทุกข์ เป็นอนัตตา และสัมโพธสูตร ที่พระพุทธเจ้าทรงเล่าถึงสมัยเป็นโพธิสัตว์พิจารณาคุณ-โทษ-เครื่องสลัดออกแห่งอายตนะจนตรัสรู้
หน้า ๑๔–๒๓ สฬายตนสังยุต สัพพวรรคที่ 3 สัพพสูตรนิยาม "สิ่งทั้งปวง" คืออายตนะ 6 คู่เท่านั้น และอาทิตตปริยายสูตร (เทศนาไฟ ณ คยาสีสะ ที่ทำให้ภิกษุ 1,000 รูปบรรลุอรหันต์ทันที)
หน้า ๒๔–๒๗ สฬายตนสังยุต ชาติธรรมวรรค-อนิจจวรรคที่ 5 จบปัณณาสก์ 1 ชุดสูตรสั้นย้ำว่าอายตนะทั้งปวงมีเกิด แก่ เจ็บ ตาย เสื่อมสิ้นไปเป็นธรรมดา ควรรู้ยิ่ง กำหนดรู้ และทำให้แจ้ง
หน้า ๒๘–๔๓ สฬายตนสังยุต อวิชชาวรรค-มิคชาลวรรค ละอวิชชาด้วยการเห็นอายตนะไม่เที่ยง มิคชาลสูตร (นิยาม "อยู่ผู้เดียว" คือไม่มีตัณหาแม้อยู่ท่ามกลางหมู่คน) สมิทธิสูตร (มาร/สัตว์/โลกล้วนบัญญัติที่อายตนะ) และอุปเสนสูตร (ถูกงูพิษกัดแต่ไม่หวั่นไหวเพราะไม่ยึดว่าเป็นตน)
หน้า ๔๔–๕๒ สฬายตนสังยุต คิลานวรรคที่ 3 (ตอนต้น) ภิกษุอาพาธหนักฟังธรรมอนิจจตาแห่งอายตนะจนบรรลุธรรม ราธสูตรและอวิชชาสูตรสอนละความพอใจในสิ่งไม่เที่ยง
หน้า ๕๓–๗๐ สฬายตนสังยุต ฉันนวรรคที่ 4 สุญญสูตร (โลกว่างเปล่าจากตน) ฉันนสูตร (พระฉันนะอาพาธหนักปลงชีวิตตนเองโดยปราศจากอุปาทาน) และปุณณสูตร (พระปุณณะอาสาไปเผยแผ่ธรรมยังสุนาปรันตชนบทอันดุร้าย)
หน้า ๗๑–๘๖ สฬายตนสังยุต ฉฬวรรคที่ 5 จบปฐมปัณณาสก์ สังคัยหสูตร (พระมาลุกยบุตรผู้ชรา "เห็นสักแต่ว่าเห็น ฟังสักแต่ว่าฟัง") นตุมหากสูตรและอุทกสูตร (วิจารณ์คำอวดอ้างของอุทกดาบสรามบุตร)
หน้า ๘๗–๑๐๐ สฬายตนสังยุต โยคักเขมีวรรค-โลกกามคุณวรรคที่ 1 ปฏิจจสมุปบาทเชื่อมกับอายตนะ 6 เป็นจุดตั้งต้น และโลกกามคุณสูตรที่พระอานนท์ขยายความธรรมย่อจนพระพุทธเจ้าทรงรับรองว่าถูกต้องดุจตรัสเอง
หน้า ๑๐๑–๑๑๑ สฬายตนสังยุต โลกกามคุณวรรค (จบ)-คหปติวรรคที่ 3 (ตอนต้น) ราหุลสูตร (พระพุทธเจ้าทรงสอนพระราหุลจนบรรลุอรหัตผล พร้อมเทวดาหลายพันได้ดวงตาเห็นธรรม) และสักกสูตร
หน้า ๑๑๒–๑๒๖ สฬายตนสังยุต คหปติวรรคที่ 3 ภารทวาชสูตร (พระเจ้าอุเทนถามเคล็ดลับรักษาพรหมจรรย์) โลหิจจสูตร (พระมหากัจจายนะเทศนามาณพผู้มาก่อกวน) และเวรหัญจานีสูตร (มารยาทในการฟังธรรม)
หน้า ๑๒๗–๑๔๕ สฬายตนสังยุต เทวทหวรรค-นวปุราณวรรค จบตติยปัณณาสก์ ปัคคัยหสูตร (คาถา "สิ่งที่ชาวโลกว่าสุข พระอริยะกล่าวว่าทุกข์") และกรรมสูตร (นิยามกรรมเก่า-กรรมใหม่ และความดับกรรมคือนิพพาน)
หน้า ๑๔๖–๑๗๗ สฬายตนสังยุต นันทิขยวรรคที่ 1-สัฏฐิเปยยาลที่ 2 นันทิขยสูตรและมหาโกฏฐิกสูตร (ละความพอใจในสิ่งไม่เที่ยง) ตามด้วยสัฏฐิเปยยาล 60 สูตรที่ไล่เรียงฉันทะ-ราคะ-ฉันทราคะคูณลักษณะ 3 คูณกาล 3 คูณอายตนะ 12
หน้า ๑๗๘–๑๙๒ สฬายตนสังยุต สมุททวรรคที่ 3 สมุทรสูตร (อายตนะเป็นดั่งสมุทรมีคลื่นลม) พาลิสิกสูตร (เบ็ดของมาร) ขีรรุกขสูตร (ต้นไม้มียาง) และโกฏฐิกสูตร-กามภูสูตร-อุทายีสูตร (อุปมาโคดำโคขาวผูกเชือก แสดงว่าฉันทราคะเป็นเครื่องเกาะเกี่ยว ไม่ใช่อายตนะเอง)
หน้า ๑๙๓–๒๑๘ สฬายตนสังยุต อาสีวิสวรรคที่ 4 จบสฬายตนสังยุต อาสีวิสสูตร (อุปมาซับซ้อนครอบคลุมคำสอนทั้งระบบ: อสรพิษ=ธาตุ4, เพชฌฆาต=ขันธ์5, แพ=มรรค8, ฝั่งเกษม=นิพพาน) รถสูตร ทารุขันธสูตร (นายนันทโคบาลบรรลุอรหัตต์) ปิดท้ายด้วย "จบสฬายตนสังยุต" ที่หน้า 218
หน้า ๒๑๙–๒๔๒ เวทนาสังยุต ปฐมกสคาถวรรค-รโหคตวรรค นิยามเวทนา 3 สัลลัตถสูตร (อุปมาลูกศร 2 ดอก: ปุถุชนเสวยทุกข์ทั้งกายและใจ ต่างจากอริยสาวก) เคลัญญสูตร (สติสัมปชัญญะสำหรับภิกษุไข้) และปัญจกังคสูตร (ข้อโต้แย้งว่าเวทนามี 2 หรือ 3 อย่าง)
หน้า ๒๔๓–๒๕๐ เวทนาสังยุต อัฏฐสตปริยายวรรคที่ 3 สิวกสูตร (พระพุทธเจ้าทรงค้านทิฐิว่ากรรมเก่าเป็นเหตุแห่งเวทนาทั้งหมด ทรงแจงสมุฏฐานเวทนา 8 อย่าง) และนิรามิสสูตร (จำแนกปีติ สุข อุเบกขา 3 ระดับ)
หน้า ๒๕๑–๒๖๕ มาตุคามสังยุต ทุกข์เฉพาะของสตรี 5 อย่าง และกำลัง 5 ของมาตุคาม (รูป โภคะ ญาติ บุตร ศีล) สรุปว่าศีลเป็นกำลังสำคัญที่สุดที่ทำให้มาตุคามไปสุคติได้
หน้า ๒๖๖–๒๗๗ ชัมพุขาทกสังยุต-สามัณฑกสังยุต ปริพาชกชัมพุขาทกะและสามัณฑกะถามพระสารีบุตรชุดคำถามซ้ำเรื่องนิพพาน อรหัต และธรรมต่างๆ ทุกข้อจบด้วยคำตอบเดียวกันคืออริยมรรคมีองค์ 8
หน้า ๒๗๘–๒๙๑ โมคคัลลานสังยุต พระมหาโมคคัลลานะเล่าประสบการณ์เข้าฌาน 1-4 และอรูปฌานก่อนบรรลุอรหันต์ พระพุทธเจ้าเสด็จมาเตือนด้วยฤทธิ์ทุกครั้งที่จิตฟุ้งซ่าน และสนทนากับท้าวสักกะเรื่องความเลื่อมใสในพระรัตนตรัย
หน้า ๒๙๒–๓๐๐ จิตตสังยุต (ตอนต้น) สังโยชนสูตร (จิตตคฤหบดีอธิบายอุปมาโคดำโคขาวผูกเชือก) อิสิทัตตสูตร (ภิกษุใหม่ที่สุดตอบปัญหาลึกซึ้งที่พระเถระผู้ใหญ่นิ่งเงียบ) และมหกสูตร (ปาฏิหาริย์บันดาลลมฝนและเผาฟ่อนหญ้าไม่ไหม้ผ้า)
หน้า ๓๐๑–๓๑๒ จิตตสังยุต จบสังยุต คาถาปริศนา "รถอันไม่มีโทษ" ที่จิตตคฤหบดีตีความได้ กลไกละเอียดของนิโรธสมาบัติ อเจลกัสสปสูตร (ทุกรกิริยา 30 ปีไม่ได้อะไร vs คฤหัสถ์บรรลุฌาน 4) และคิลานสูตร (จิตตคฤหบดีมรณกาลปฏิเสธเป็นพระเจ้าจักรพรรดิ) จบจิตตสังยุต
หน้า ๓๑๓–๓๓๒ คามณิสังยุต (ตอนต้น) จัณฑสูตร ตาลปุตตสูตรและโยธาชีวสูตร (นักเต้นรำ/นักรบเชื่อผิดว่าตายแล้วไปสวรรค์) ภูมกสูตร (อุปมาก้อนหินจมน้ำ-เนยใสลอยน้ำ) และมณิจูฬกสูตร (รากฐานวินัยห้ามภิกษุรับเงินทอง)
หน้า ๓๓๓–๓๕๐ คามณิสังยุต (ต่อ) คันธภกสูตร (ทุกข์มีฉันทะเป็นมูล) และราสิยสูตร (ทางสายกลาง หลีกเลี่ยงกามสุขและทุกรกิริยา จำแนกบุคคลผู้บริโภคกาม 3 จำพวก) ปิดท้ายด้วยปาฏลิยสูตร (พระพุทธเจ้าทรงยอมรับตรงๆ ว่า "รู้จักมายา" เหมือนรู้จักโจร)
หน้า ๓๕๑–๓๖๑ คามณิสังยุต จบสังยุต ปาฏลิยสูตร (ต่อ) ทรงแสดงธรรมสมาธิ (ศีล 10 ประกอบพรหมวิหาร 4) เป็นเครื่องคลายความสงสัยในวาทะศาสดา 4 จำพวก จบคามณิสังยุต
หน้า ๓๖๒–๓๗๔ อสังขตสังยุต นิยาม "อสังขตะ" (นิพพาน) คือความสิ้นราคะ โทสะ โมหะ และแสดงทางถึงอสังขตะผ่านโพธิปักขิยธรรม 37 ประการ พร้อมไวพจน์ของนิพพานถึง 33 คำ (อมตะ เขมะ ทีปะ สรณะ ฯลฯ)
หน้า ๓๗๕–๓๙๔ อัพยากตสังยุต (ตอนต้น) เขมาเถรีสูตร (พระเขมาตอบปัญหาอัพยากตะ 4 ข้อแก่พระเจ้าปเสนทิตรงกับพระพุทธเจ้าทุกถ้อยคำ) อนุราธสูตร และสาริปุตตโกฏฐิตสูตร-โมคคัลลานสูตร-วัจฉสูตร (เหตุที่พระพุทธเจ้าไม่ทรงพยากรณ์ปัญหาอภิปรัชญา)
หน้า ๓๙๕–๔๐๒ อัพยากตสังยุต จบสังยุต จบเล่ม กุตุหลสาลาสูตร (อุปมาไฟกับเชื้อ อธิบายเหตุพยากรณ์ปฏิสนธิ) อานันทสูตร (พระพุทธเจ้าทรงนิ่งเฉยต่อคำถาม "อัตตามีหรือไม่") และสภิยสูตร ปิดท้ายสฬายตนวรรคทั้งหมด (10 สังยุต)