พระไตรปิฎก › ฉบับหลวง › เล่ม ๑๙

สังยุตตนิกาย มหาวารวรรค

ฉบับหลวง · พระสุตตันตปิฎก · เล่มที่ ๑๙ · ๔๖๙ หน้า

สรุปโดย AI จากเนื้อหาทั้งเล่ม (๒๗ หัวข้อ) — คลิกเพื่อไปยังหน้าเริ่มต้นของหัวข้อนั้น

  1. หน้า ๑–๑๑ มัคคสังยุต อวิชชาวรรคที่ 1 อวิชชาสูตร (อวิชชาเป็นหัวหน้ามิจฉัตตะ 8) อุปัฑฒสูตร (พระอานนท์กล่าวว่ามิตรดีเป็น "กึ่งหนึ่งแห่งพรหมจรรย์" แต่พระพุทธเจ้าทรงแก้ไขเป็น "พรหมจรรย์ทั้งสิ้น") และพราหมณสูตร (คาถาเปรียบอริยมรรคเป็นยานอันประเสริฐ)
  2. หน้า ๑๒–๒๑ มัคคสังยุต วิหารวรรคที่ 2-มิจฉัตตวรรคที่ 3 วิหารสูตร (พระพุทธเจ้าทรงหลีกเร้น) กุกกุฏารามสูตร (พระอานนท์-พระภัททะสนทนา) และชุดสูตรคู่ตรงข้ามที่อิงอริยมรรค 8 องค์ (มิจฉัตตะ/สัมมัตตะ)
  3. หน้า ๒๒–๒๙ มัคคสังยุต ปฏิปัตติวรรคที่ 4-อัญญติตถิยวรรคที่ 5 ปารสูตร (คาถา "ในพวกมนุษย์ ชนที่ถึงฝั่งมีจำนวนน้อย") และชุดคำตอบสำหรับตอบโต้ปริพาชกนอกศาสนาเรื่องจุดประสงค์ประพฤติพรหมจรรย์
  4. หน้า ๓๐–๙๑ มัคคสังยุต สุริยเปยยาล-โอฆวรรค จบสังยุต ชุดเปยยาลซ้ำโครงสร้างจำนวนมาก อุปมาแม่น้ำ 5 สายไหลสู่นิพพาน อุปมาความไม่ประมาทเลิศกว่ากุศลธรรมทั้งปวง พลกรณียวรรค (ศีลเป็นฐานของมรรค) ปิดท้ายด้วยธรรมหมวด 3/4/5/7 ที่ควรเจริญมรรคเพื่อละ
  5. หน้า ๙๒–๑๐๔ โพชฌงคสังยุต ปัพพตวรรคที่ 1 หิมวันตสูตร (อุปมานาคอาศัยเขาหิมวันต์) สีลสูตร (ลำดับการเกิดโพชฌงค์ 7 อย่างเป็นเหตุเป็นผล พร้อมอานิสงส์ 7 ประการ) และกุณฑลิยสูตร (ลำดับธรรมจากอินทรียสังวรถึงวิชชาวิมุตติ)
  6. หน้า ๑๐๕–๑๓๐ โพชฌงคสังยุต คิลานวรรคที่ 2-จักกวัตติวรรคที่ 5 คิลานสูตร 3 สูตร (พระมหากัสสป พระมหาโมคคัลลานะ และพระพุทธเจ้าเองหายจากอาพาธหนักด้วยการฟังโพชฌงค์ 7 ที่มาของโพชฌงคปริตร) อุทายิสูตร และจักกวัตติสูตร (รัตนะ 7 ของพระเจ้าจักรพรรดิเทียบโพชฌงค์ 7)
  7. หน้า ๑๓๑–๑๖๑ โพชฌงคสังยุต ฉัฏฐวรรค-อานาปานาทิเปยยาลที่ 7 จบสังยุต ปริยายสูตร-อัคคิสูตร (สอนภิกษุย้อนถามปริพาชกลัทธิอื่น) เมตตสูตร (พรหมวิหาร 4 ผูกกับอรูปฌาน) สคารวสูตร (อุปมาน้ำในภาชนะ 5 แบบเทียบนิวรณ์ 5) และอภยสูตร
  8. หน้า ๑๖๒–๑๗๕ สติปัฏฐานสังยุต อัมพปาลีวรรคที่ 1 อัมพปาลิสูตร ประกาศ "เอกายนมรรค" คือสติปัฏฐาน 4 สกุณัคฆีสูตร-มักกฏสูตร (อุปมาเหยี่ยวจับนก/ลิงติดตัง) และคิลานสูตร (พระพุทธเจ้าประชวรหนักที่เวฬุคาม ตรัสสอน "อัตตทีปา ธรรมทีปา" เป็นครั้งแรก)
  9. หน้า ๑๗๖–๑๘๗ สติปัฏฐานสังยุต นาฬันทวรรคที่ 2 นาฬันทสูตร (พระสารีบุตรบันลือสีหนาทเลื่อมใสพระพุทธเจ้าไม่มีใครเสมอ) จุนทสูตร-เจลสูตร (การปรินิพพานของพระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะ) และเสทกสูตร (อุปมานักไต่ราวไม้ไผ่ "รักษาตนคือรักษาผู้อื่น")
  10. หน้า ๑๘๘–๒๑๐ สติปัฏฐานสังยุต สีลัฏฐิติวรรค-อมตวรรค จบสังยุต พระอนุรุทธะอธิบายความสมบูรณ์ของสติปัฏฐานแยกเสขะ-อเสขะ สิริวัฑฒสูตร-มานทินนสูตร (คฤหบดีป่วยหนักบรรลุอนาคามิผล) และมัคคสูตร (พระพุทธเจ้าทรงค้นพบเอกายนมรรคที่อชปาลนิโครธ)
  11. หน้า ๒๑๑–๒๒๗ อินทริยสังยุต สุทธิกวรรค-ฉฬินทริยวรรค อินทรีย์ 5 (สัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญา) และอินทรีย์ 6 ทางกาย พร้อมเอกาภิญญาสูตรจำแนกอริยบุคคล 9 ระดับตามความอ่อนแก่ของอินทรีย์
  12. หน้า ๒๒๘–๒๔๗ อินทริยสังยุต สุขินทริยวรรค-ชราวรรค อินทรีย์ฝ่ายเวทนา 5 อย่าง (สุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส อุเบกขา) และอุณณาภพราหมณสูตร (ลำดับที่ยึดเหนี่ยว: กาย→ใจ→สติ→วิมุติ→นิพพาน "ท่านล่วงเลยปัญหาไปเสียแล้ว")
  13. หน้า ๒๔๘–๒๖๒ อินทริยสังยุต สูกรขาตวรรค-โพธิปักขิยวรรค จบสังยุต พรหมสูตร (ท้าวสหัมบดีพรหมทูลรับรองพุทธดำริ เล่าอดีตชาติเป็นภิกษุ "สหกะ") และรุกขสูตร (ปัญญินทรีย์เป็นยอดโพธิปักขิยธรรม) จบอินทริยสังยุต
  14. หน้า ๒๖๓–๒๖๗ สัมมัปปธานสังยุต-พลสังยุต สัมมัปปธาน 4 (เพียรระวัง ละ เจริญ รักษา) และพละ 5 (สัทธา วิริยะ สติ สมาธิ ปัญญาพละ) ขยายความคู่ขนานกับมัคคสังยุตในรูปแบบคังคาเปยยาล
  15. หน้า ๒๖๘–๓๐๑ อิทธิปาทสังยุต อิทธิบาท 4 (ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา) เป็นเหตุแห่งฤทธิ์ รวมเหตุการณ์ปาวาลเจดีย์ (พระพุทธเจ้าทรงปลงอายุสังขาร มารทูลขอปรินิพพาน) พระโมคคัลลานะแสดงฤทธิ์สั่นปราสาท และอโยคุฬสูตร
  16. หน้า ๓๐๒–๓๑๕ อนุรุทธสังยุต พระอนุรุทธะเล่าประสบการณ์ตรงว่าสติปัฏฐาน 4 เป็นฐานแห่งมหาอภิญญา การระลึกชาตินับพันกัป การแสดงฤทธิ์ ทิพยโสต เจโตปริยญาณ และความอดทนต่อทุกขเวทนาขณะอาพาธ
  17. หน้า ๓๑๖–๓๑๗ ฌานสังยุต ฌาน 4 (ปฐมฌาน-จตุตถฌาน) เปรียบเสมือนแม่น้ำคงคาไหลสู่นิพพาน เป็นธรรมสำหรับละสังโยชน์เบื้องสูง 5
  18. หน้า ๓๑๘–๓๓๑ อานาปานสังยุต เอกธรรมวรรคที่ 1 อานาปานสติ 16 ขั้นฉบับเต็ม โพชฌงคสูตรเชื่อมกับโพชฌงค์ 7 อริฏฐสูตร (ความเข้าใจอานาปานสติแบบผิวเผินเทียบกับที่ถูกต้อง) และเหตุการณ์ที่เวสาลี (ภิกษุจำนวนมากปลงชีวิตตนเองหลังฟังอสุภกถามากเกินไป พระพุทธเจ้าจึงสอนอานาปานสติแทน)
  19. หน้า ๓๓๒–๓๔๓ อานาปานสังยุต ทุติยวรรคที่ 2 จบสังยุต อิจฉานังคลสูตร (พระพุทธเจ้าทรงอยู่จำพรรษาด้วยอานาปานสติสมาธิเป็นส่วนใหญ่) และสายธรรมต่อเนื่อง: อานาปานสติ → สติปัฏฐาน 4 → โพชฌงค์ 7 → วิชชาและวิมุตติ
  20. หน้า ๓๔๔–๓๖๐ โสตาปัตติสังยุต เวฬุทวารวรรคที่ 1 ราชาสูตร (ธรรม 4 ของอริยสาวกประเสริฐกว่าสมบัติพระเจ้าจักรพรรดิ 16 เท่า) ฑีฆาวุสูตร (อุบาสกป่วยหนักบรรลุอนาคามี) และเวฬุทวารสูตร (ธรรมปริยายทำนองเดียวกับกาลามสูตร)
  21. หน้า ๓๖๑–๓๘๗ โสตาปัตติสังยุต ราชการามวรรค-สรกานิวรรค กรณีเจ้าสรกานิศากยะสิ้นพระชนม์ขณะเสวยสุราแต่พระพุทธเจ้าทรงพยากรณ์เป็นโสดาบัน นำไปสู่คำอธิบายบุคคล 7 จำพวกที่พ้นอบายได้แม้ระดับปัญญาต่างกัน
  22. หน้า ๓๘๘–๓๙๖ โสตาปัตติสังยุต ปุญญาภิสันทวรรคที่ 4 ท่านอนาถบิณฑิกคฤหบดีป่วยหนัก พระสารีบุตรจำแนกโสตาปัตติยังคะ 4 ด้วยอาการ 10 ทำให้เวทนาสงบโดยพลัน และเวรภยสูตร (ภัยเวร 5 สงบเมื่อมีโสตาปัตติยังคะ)
  23. หน้า ๓๙๗–๔๑๒ โสตาปัตติสังยุต สคาถกวรรค-มหาปัญญวรรค จบสังยุต คิลายนสูตร (เทคนิคปลอบใจผู้ป่วยหนักไล่ระดับจิตขึ้นเทวโลกจนถึงพรหมโลกแล้วดับสักกายะ) ธรรมทินนสูตร (อุบาสก 500 คนทูลขอธรรมเหมาะกับคฤหัสถ์) และมหาปัญญวรรค 13 สูตรจบโสตาปัตติสังยุต
  24. หน้า ๔๑๓–๔๒๗ สัจจสังยุต สมาธิวรรคที่ 1-ธัมมจักกัปปวัตตนวรรคที่ 2 วิคคาหิกกถาสูตร (ห้ามพูดเรื่องไร้สาระ ควรพูดแต่อริยสัจ) และธัมมจักกัปปวัตตนสูตรฉบับเต็ม (ปฐมเทศนาที่ป่าอิสิปตนมฤคทายวัน พระโกณฑัญญะได้ดวงตาเห็นธรรม)
  25. หน้า ๔๒๘–๔๔๐ สัจจสังยุต โกฏิคามวรรคที่ 3-สีสปาปรรณวรรคที่ 4 อาสวักขยสูตร (ความสิ้นอาสวะเกิดแก่ผู้รู้เห็นอริยสัจเท่านั้น) และสีสปาสูตร (อุปมาใบไม้กำมือเดียวกับใบไม้ทั้งป่า สิ่งที่ตรัสรู้มีมากกว่าที่ทรงสอน)
  26. หน้า ๔๔๑–๔๕๖ สัจจสังยุต ปปาตวรรคที่ 5-อภิสมยวรรคที่ 6 จินตสูตร (ห้ามคิดเรื่องโลกไม่เป็นประโยชน์) วาลสูตร (แทงตลอดอริยสัจยากยิ่งกว่าแทงปลายขนทราย 7 ส่วน) ฉิคคฬสูตร (เต่าตาบอดโผล่หัวเข้าแอก) และชุดอุปมาสัดส่วนทุกข์ของพระโสดาบัน
  27. หน้า ๔๕๗–๔๖๙ สัจจสังยุต อามกธัญญเปยยาล จบสังยุต จบเล่ม ชุดสูตรเปรียบฝุ่นปลายเล็บกับแผ่นดินใหญ่ แสดงว่าสัตว์ที่มีคุณธรรมต่างๆ มีน้อยกว่าสัตว์ที่ขาดคุณธรรมมาก ปิดท้ายด้วย "จบสัจจสังยุต จบมหาวารวรรคสังยุต" พร้อมสารบัญรวม 12 สังยุตทั้งเล่ม