ปัฏฐาน ภาค ๓

ฉบับหลวง · พระอภิธรรมปิฎก · เล่มที่ ๔๒ · ๔๖๖ หน้า

สรุปโดย AI จากเนื้อหาทั้งเล่ม (๓๙ หัวข้อ) — คลิกเพื่อไปยังหน้าเริ่มต้นของหัวข้อนั้น

หน้า ๑–๙ เหตุทุกะ: ปฏิจจวารและวารคั่นกลางทั้ง ๕ เริ่มเล่ม ๔๒ ทันทีที่ทุกะแรกในเหตุโคจฉกะ คือเหตุทุกะ (ธรรมที่เป็นเหตุ ๖ คือ อโลภะ อโทสะ อโมหะ โลภะ โทสะ โมหะ เทียบกับธรรมที่ไม่ใช่เหตุ) ปฏิจจวารเขียนเนื้อความเต็ม ส่วนวารคั่นกลางทั้ง ๕ (สหชาต ปัจจย นิสสย สังสัฏฐ สัมปยุตตวาร) ถูกยุบเป็นประโยคอ้างอิงเดียวกลับไปยังปฏิจจวารทั้งหมด ไม่มีเนื้อความแยก
หน้า ๙–๑๘ เหตุทุกะ ปัญหาวาร ตอนต้น: เหตุ อารัมมณ และปัจจัยตามลำดับ เข้าสู่ปัญหาวารซึ่งเป็นเนื้อหาหลักของทุกะนี้ ครอบคลุมปัจจัย ๒๔ อย่างเต็มรูปแบบเริ่มจากเหตุปัจจัยและอารัมมณปัจจัยเป็นต้นไป
หน้า ๑๘–๒๘ เหตุทุกะ ปัญหาวาร ตอนปลาย: การนับ ๔ แนวปิดทุกะ ดำเนินปัญหาวารต่อจนครบปัจจัยทั้ง ๒๔ แล้วนับจำนวนวาระ ๔ แนวมาตรฐาน (อนุโลม ปัจจนียะ อนุโลมปัจจนียะ ปัจจนียานุโลม) ปิดท้ายด้วย "เหตุทุกะ จบ" ที่หน้า ๒๘ ซึ่งเป็นทุกะแรกและยาวที่สุดในเหตุโคจฉกะ (๒๘ หน้า) สเหตุกทุกะเริ่มต้นสะอาดที่หน้า ๒๙ ถัดไป (ไม่มีการแบ่งปันหน้า)
หน้า ๒๙–๕๑ สเหตุกทุกะ: ปฏิจจวารและวารคั่นกลาง เริ่มทุกะที่ ๒ สเหตุกทุกะ (ธรรมที่ประกอบด้วยเหตุ/ไม่ประกอบด้วยเหตุ) ทันทีในหน้า ๒๙ ปฏิจจวารมีเนื้อความจริงครอบคลุมกรณีพิเศษ เช่น อรูปภูมิ ปฏิสนธิ อสัญญสัตว์ และกรณีโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา-อุทธัจจะ ก่อนวารคั่นกลางถูกยุบรวบรัด
หน้า ๕๑–๖๑ สเหตุกทุกะ ปัญหาวาร ตอนต้น: เหตุ อารัมมณ และอธิปติปัจจัย เข้าสู่ปัญหาวารซึ่งเขียนเนื้อความเต็ม รวมส่วนอัตถิปัจจัยที่ขยายความมาก
หน้า ๖๑–๗๑ สเหตุกทุกะ ปัญหาวาร ตอนปลาย: การนับ ๔ แนวปิดทุกะ ดำเนินปัญหาวารต่อจนครบปัจจัยทั้ง ๒๔ แล้วนับจำนวนวาระ ๔ แนวมาตรฐาน ปิดท้ายด้วย "สเหตุกทุกะ จบ" กลางหน้า ๗๑ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของเหตุสัมปยุตตทุกะ ทุกะที่ ๓
หน้า ๗๑–๙๐ เหตุสัมปยุตตทุกะ เหตุสเหตุกทุกะ และเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ (๓ ทุกะรวมกัน) เหตุสัมปยุตตทุกะ (ธรรมที่สัมปยุตด้วยเหตุ/ไม่สัมปยุต) สั้นมากเพียง ๒ หน้า เป็นเพียงตัวอย่างสั้นๆ แล้วอ้างอิง "เหมือนกับสเหตุกทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน" ทั้งหมด ตามด้วยเหตุสเหตุกทุกะ (ธรรมที่เป็นทั้งเหตุและสเหตุกะ เทียบกับสเหตุกะแต่ไม่ใช่เหตุ) ซึ่งได้รับเนื้อความสดใหม่พอสมควร (เช่น "อโทสะอโมหะ อาศัยอโลภะ") และปิดท้ายด้วยเหตุเหตุสัมปยุตตทุกะ ทุกะที่สั้นที่สุดในโคจฉกะนี้ เปิดและปิดภายในหน้าเดียว (หน้า ๙๐) เป็นเพียงตัวอย่างไม่กี่บรรทัดก่อนอ้างอิงกลับ
หน้า ๙๐–๑๐๑ นเหตุสเหตุกทุกะ ตอนต้น: ปฏิจจวารและวารคั่นกลาง เริ่มทุกะสุดท้ายของเหตุโคจฉกะ คือนเหตุสเหตุกทุกะ (ธรรมที่ไม่ใช่เหตุแต่สเหตุกะ คือจิตตเจตสิกทั่วไป เทียบกับธรรมที่ไม่ใช่เหตุและไม่มีเหตุ คือรูปธรรมและนิพพาน) ในหน้าเดียวกับที่เหตุเหตุสัมปยุตตทุกะจบ เป็นทุกะที่ยาวที่สุดในโคจฉกะรองจากเหตุทุกะ (๒๒ หน้า) เพราะต้องครอบคลุมปัจจัยเฉพาะรูปธรรม เช่น ปุเรชาต ปัจฉาชาต อาหาร อินทริยปัจจัย
หน้า ๑๐๑–๑๑๒ นเหตุสเหตุกทุกะ ตอนปลาย: ปัญหาวารและการนับ ๔ แนวปิดทุกะ ดำเนินปัญหาวารต่อจนครบปัจจัยทั้ง ๒๔ พร้อมเนื้อหารูปธรรมเฉพาะจำนวนมาก แล้วนับจำนวนวาระ ๔ แนวมาตรฐาน ปิดท้ายด้วย "นเหตุสเหตุกทุกะ จบ" กลางหน้า ๑๑๒ ซึ่งปิดท้ายเหตุโคจฉกะทั้ง ๖ ทุกะ และเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของสัปปัจจยทุกะ ทุกะเดี่ยวถัดไป
หน้า ๑๑๒–๑๑๘ สัปปัจจยทุกะและสังขตทุกะ (๒ ทุกะรวมกัน) สัปปัจจยทุกะ (ธรรมที่มีปัจจัยปรุงแต่ง เทียบกับอัปปัจจยธรรมคือนิพพานเท่านั้น) มีเนื้อหาส่วนใหญ่ถูกย่อด้วย "มีวาระ ๑ เท่านั้น" ซ้ำๆ ยกเว้นอารัมมณปัจจัยและอธิปติปัจจัยที่มีตัวอย่างทาน ศีล ฌาน อภิญญา ปิดท้าย "สัปปัจจยทุกะ จบ" ที่หน้า ๑๑๗ จากนั้นสังขตทุกะ (ธรรมปรุงแต่ง/นิพพาน) เปิดและปิดภายในหน้า ๑๑๘ เดียว เป็นเพียงประโยคอ้างอิงเดียว "ทุกะนี้พึงกระทำเหมือนสัปปัจจยทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน" ไม่มีเนื้อความอื่น
หน้า ๑๑๘–๑๓๖ สนิทัสสนทุกะ ทุกะว่าด้วยธรรมที่เห็นได้ (เฉพาะรูปายตนะ) เทียบกับธรรมที่เห็นไม่ได้ เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่สังขตทุกะจบ ปฏิจจวารมีเนื้อความจริงเกี่ยวกับรูปธรรม จากนั้นวารคั่นกลางถูกยุบ และปัญหาวารเขียนเต็มพร้อมตัวอย่างทาน ศีล ฌาน มรรคผล อภิญญา นับวาระได้ถึง ๕ วาระในบางปัจจัย ปิดท้าย "สนิทัสสนทุกะ จบ" กลางหน้า ๑๓๖
หน้า ๑๓๖–๑๕๗ สัปปฏิฆทุกะ ทุกะว่าด้วยธรรมที่กระทบได้ (ปฏิฆะ) เทียบกับกระทบไม่ได้ ปฏิจจวารมีเนื้อหารูปธรรมละเอียดมาก เช่น มหาภูตรูป จักขายตนะ รสายตนะ โผฏฐัพพายตนะ อาโปธาตุ นับวาระได้ถึง ๙ วาระ ปัญหาวารเขียนเต็ม ปิดท้าย "สัปปฏิฆทุกะ จบ" กลางหน้า ๑๕๗
หน้า ๑๕๗–๑๗๖ รูปีทุกะ ทุกะว่าด้วยธรรมที่เป็นรูป เทียบกับอรูป มีโครงสร้างและความละเอียดใกล้เคียงกับสัปปฏิฆทุกะ (นับวาระถึง ๙) ปัญหาวารมีเนื้อหาอภิญญาเพิ่มเติม เช่น ทิพยจักขุ ทิพยโสต อิทธิวิธ เจโตปริยญาณ ปิดท้าย "รูปีทุกะ จบ" ที่หน้า ๑๗๖ ซึ่งเป็นการปิดแบบสะอาด โลกิยทุกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๑๗๗ (ไม่มีการแบ่งปันหน้า)
หน้า ๑๗๗–๑๘๓ โลกิยทุกะ: ปฏิจจวารและวารคั่นกลาง เริ่มโลกิยทุกะ (ธรรมโลกิยะ/โลกุตตระ) ทุกะที่อุดมด้วยเนื้อหามากที่สุดในกลุ่มทุกะเดี่ยวนี้ ปฏิจจวารเขียนเต็มก่อนวารคั่นกลางถูกยุบรวบรัด
หน้า ๑๘๓–๑๙๘ โลกิยทุกะ ปัญหาวาร (นิพพานเป็นอารมณ์แก่มรรคผล โคตรภู-โวทาน-มรรค) และเกนจิวิญเญยยทุกะ ปัญหาวารของโลกิยทุกะ (๑๒ หน้า) เป็นส่วนที่เข้มข้นที่สุด มีเนื้อหาว่านิพพานเป็นอารัมมณปัจจัยและอธิปติปัจจัยแก่มรรคผล ลำดับโคตรภู-โวทาน-มรรคผ่านอนันตร-อาเสวนปัจจัย มรรคทั้ง ๔ เป็นอุปนิสสยปัจจัยแก่กัน ผลสมาบัติ และพระอริยะพิจารณากิเลสที่ละแล้ว/ข่มแล้ว ปิดท้าย "โลกิยทุกะ จบ" กลางหน้า ๑๙๕ จากนั้นเกนจิวิญเญยยทุกะ (ธรรมที่ธรรมบางอย่างพึงรู้ได้) สั้น เป็นเพียงการนับ ๔ แนวมาตรฐานไม่มีเนื้อหาโดดเด่น ปิดท้าย "เกนจิญเญยยทุกะ จบ" (พิมพ์ขาดพยางค์) กลางหน้า ๑๙๘
หน้า ๑๙๘–๒๐๖ อาสวทุกะ: จักรนัยและปฏิจจวาร เริ่มอาสวโคจฉกะด้วยอาสวทุกะ (อาสวะ ๔ คือ กามาสวะ ภวาสวะ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ เทียบกับธรรมที่ไม่ใช่อาสวะ) ทันทีในหน้าเดียวกับที่เกนจิวิญเญยยทุกะจบ เปิดด้วยจักรนัย (การผูกความสัมพันธ์แบบวนกลับ) แสดงอาสวะทั้ง ๔ อาศัยกันและกัน ตามด้วยปฏิจจวาร ปัจจยวาร นิสสยวาร สังสัฏฐวาร
หน้า ๒๐๖–๒๒๐ อาสวทุกะ ปัญหาวาร: ปัจจัยทั้ง ๒๔ เต็มรูปแบบ ปัญหาวารเขียนเนื้อความเต็มครบปัจจัยทั้ง ๒๔ ทุกะนี้กลายเป็น "มูลทุกะ" หลักที่ทุกะส่วนใหญ่ในโคจฉกะนี้อ้างอิงกลับไป ปิดท้าย "อาสวทุกะ จบ" ที่หน้า ๒๒๐ พอดี ซึ่งเป็นการปิดแบบสะอาด สาสวทุกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๒๒๑ (ไม่มีการแบ่งปันหน้า)
หน้า ๒๒๑ สาสวทุกะ ทุกะสั้นเพียงหน้าเดียว (ธรรมที่เป็นอารมณ์ของอาสวะได้/ไม่ได้) อ้างอิง "โลกิยทุกะ ในจูฬันตรทุกะ" ทั้งหมด ไม่มีเนื้อความสดใหม่ เปิดและปิดภายในหน้า ๒๒๑ เดียว ปิดท้าย "สาสวทุกะ จบ" ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของอาสวสัมปยุตตทุกะ
หน้า ๒๒๑–๒๓๖ อาสวสัมปยุตตทุกะ ตอนต้น อาสวสัมปยุตตทุกะ (ธรรมที่สัมปยุตด้วยอาสวะ/ไม่สัมปยุต) เป็น "มูลทุกะ" ที่สองของโคจฉกะนี้ ได้รับเนื้อความเต็มใหม่ทั้งหมด ใช้โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา-อุทธัจจะเป็นตัวอย่างหลัก เริ่มปฏิจจวารและปัญหาวารตอนต้น
หน้า ๒๓๖–๒๕๒ อาสวสัมปยุตตทุกะ ตอนปลาย: การนับ ๔ แนวปิดทุกะ ดำเนินปัญหาวารต่อจนครบปัจจัยทั้ง ๒๔ แล้วนับจำนวนวาระ ๔ แนวมาตรฐาน ปิดท้าย "อาสวสัมปยุตตทุกะ จบ" ที่หน้า ๒๕๒ ซึ่งเป็นการปิดแบบสะอาด อาสวสาสวทุกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๒๕๓ (ไม่มีการแบ่งปันหน้า)
หน้า ๒๕๓–๒๖๔ อาสวสาสวทุกะ อาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ และอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ (๓ ทุกะสุดท้ายของโคจฉกะ) อาสวสาสวทุกะ (ธรรมที่เป็นทั้งอาสวะและสาสวะ) อ้างอิง "เหมือนอาสวทุกะ" ปิด ๒๕๖ ตามด้วยอาสวอาสวสัมปยุตตทุกะ (ยาวกว่าเล็กน้อย ๖ หน้า) ปิด ๒๖๓ สุดท้ายอาสววิปปยุตตสาสวทุกะ เปิดปิดในหน้า ๒๖๔ เดียว อ้างอิง "โลกิยทุกะ ในจูฬันตรทุกะ" ปิดอาสวโคจฉกะทั้ง ๖ ทุกะ เป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นสัญโญชนทุกะ
หน้า ๒๖๔–๒๘๑ สัญโญชนทุกะและสัญโญชนียทุกะ (๒ ทุกะรวมกัน) สัญโญชนทุกะ (สังโยชน์ ๑๐ คือ กามราคะ ปฏิฆะ มานะ ทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส ภวราคะ อิสสา มัจฉริยะ อวิชชา เทียบกับธรรมที่ไม่ใช่สังโยชน์) เริ่มในหน้าเดียวกับที่อาสวโคจฉกะจบ เป็น "มูลทุกะ" มีข้อความว่า "เหมือนกับอาสวโคจฉกะ" คือโครงสร้างเดียวกันแต่เนื้อหาสดใหม่เฉพาะสังโยชน์ ปิด ๒๘๐ จากนั้นสัญโญชนียทุกะ (ธรรมที่เป็นอารมณ์ของสังโยชน์ได้) เปิดปิดในหน้า ๒๘๐ เดียว อ้างอิง "โลกิยทุกะ ในจูฬันตรทุกะ" ปิดสะอาด สัญโญชนสัมปยุตตทุกะเริ่มใหม่หน้า ๒๘๑
หน้า ๒๘๑–๒๙๔ สัญโญชนสัมปยุตตทุกะ ตอนต้น สัญโญชนสัมปยุตตทุกะ (ธรรมที่สัมปยุตด้วยสังโยชน์/ไม่สัมปยุต) เป็น "มูลทุกะ" ที่สองของโคจฉกะนี้ ได้รับเนื้อความเต็มใหม่ทั้งหมด รวมตัวอย่างทาน ศีล ฌาน มรรคผล นิพพาน เริ่มปฏิจจวารและปัญหาวารตอนต้น
หน้า ๒๙๔–๓๐๗ สัญโญชนสัมปยุตตทุกะ ตอนปลาย: การนับ ๔ แนวปิดทุกะ ดำเนินปัญหาวารต่อจนครบปัจจัยทั้ง ๒๔ แล้วนับจำนวนวาระ ๔ แนวมาตรฐาน ปิดท้าย "สัญโญชนสัมปยุตตทุกะ จบ" ที่หน้า ๓๐๗ ซึ่งเป็นการปิดแบบสะอาด สัญโญชนสัญโญชนิยทุกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๓๐๘
หน้า ๓๐๘–๓๑๗ สัญโญชนสัญโญชนิยทุกะ สัญโญชนสัญโญชนสัมปยุตตทุกะ และสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกะ (๓ ทุกะสุดท้ายของโคจฉกะ) สัญโญชนสัญโญชนิยทุกะ (ธรรมที่เป็นทั้งสังโยชน์และเป็นอารมณ์ของสังโยชน์ เทียบกับเป็นอารมณ์เท่านั้น) อ้างอิง "เหมือนปฐมทุกะในสัญโญชนโคจฉกะ เว้นโลกุตตระ" ปิดที่หน้า ๓๐๙ ตามด้วยสัญโญชนสัญโญชนสัมปยุตตทุกะซึ่งยาวและสดใหม่กว่า (เช่น ทิฏฐิสังโยชน์/อวิชชาสังโยชน์อาศัยกามราคสังโยชน์) ปิดที่หน้า ๓๑๗ และสัญโญชนวิปปยุตตสัญโญชนิยทุกะ เปิดและปิดภายในหน้า ๓๑๗ เดียวกัน อ้างอิง "จูฬันตรทุกะ" ปิดท้ายสัญโญชนโคจฉกะทั้ง ๖ ทุกะ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของคันถทุกะ
หน้า ๓๑๗–๓๓๖ คันถทุกะและคันถนิยทุกะ (๒ ทุกะรวมกัน) คันถทุกะ (คันถะ ๔ คือ อภิชฌากายคันถะ พยาบาทกายคันถะ สีลัพพตปรามาสกายคันถะ อิทังสัจจาภินิเวสกายคันถะ) เริ่มในหน้าเดียวกับที่สัญโญชนโคจฉกะจบ เปิดด้วยจักรนัยแสดงคันถะทั้ง ๔ อาศัยกันและกัน เป็น "มูลทุกะ" ของโคจฉกะนี้ ได้รับเนื้อความเต็มใหม่ ปิดท้าย "คันถทุกะ จบ" กลางหน้า ๓๓๖ จากนั้นคันถนิยทุกะ (ธรรมที่เป็นอารมณ์ของคันถะได้) เปิดและปิดภายในหน้า ๓๓๖ เดียวกัน อ้างอิง "โลกิยทุกะ ในจูฬันตรทุกะ" ปิดแบบสะอาด คันถสัมปยุตตทุกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๓๓๗
หน้า ๓๓๗–๓๕๑ คันถสัมปยุตตทุกะ ตอนต้น คันถสัมปยุตตทุกะ (ธรรมที่สัมปยุตด้วยคันถะ/ไม่สัมปยุต) เป็น "มูลทุกะ" ที่สองของโคจฉกะนี้ ได้รับเนื้อความเต็มใหม่ มีตัวอย่างเฉพาะ เช่น โลภะที่เป็นทิฏฐิคตวิปปยุตตธรรม และปฏิฆะที่สหรคตด้วยโทมนัสเป็นตัวแทนคันถะ เริ่มปฏิจจวารและปัญหาวารตอนต้น
หน้า ๓๕๑–๓๖๖ คันถสัมปยุตตทุกะ ตอนปลาย: การนับ ๔ แนวปิดทุกะ ดำเนินปัญหาวารต่อจนครบปัจจัยทั้ง ๒๔ แล้วนับจำนวนวาระ ๔ แนวมาตรฐาน ปิดท้าย "คันถสัมปยุตตทุกะ จบ" กลางหน้า ๓๖๖ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของคันถคันถนิยทุกะ
หน้า ๓๖๖–๓๗๕ คันถคันถนิยทุกะ คันถคันถสัมปยุตตทุกะ คันถวิปปยุตตคันถนิยทุกะ และโอฆโยคโคจฉกทุกะ (๔ ทุกะรวมกัน ปิดท้ายคันถโคจฉกะ) คันถคันถนิยทุกะและคันถคันถสัมปยุตตทุกะ ต่างอ้างอิง "เหมือนกับคันถทุกะ" สำหรับวารต้นๆ แต่มีปัญหาวารสดใหม่พอสมควร จากนั้นคันถวิปปยุตตคันถนิยทุกะ เปิดและปิดในหน้า ๓๗๔ เดียว อ้างอิง "จูฬันตรทุกะ" ปิดท้ายคันถโคจฉกะทั้ง ๖ ทุกะ ตามด้วยโอฆโยคโคจฉกทุกะ ซึ่งบีบอัดรุนแรงที่สุดในเล่ม คือยุบทั้งโอฆโคจฉกะและโยคโคจฉกะ (ปกติควรมีหลายทุกะ) เหลือเพียงหัวข้อเดียวและประโยค "โคจฉกะทั้ง ๒ เหมือนกับอาสวโคจฉกะ ไม่มีแตกต่างกัน" ปิดที่หน้า ๓๗๕ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของนีวรณทุกะ
หน้า ๓๗๕–๓๘๕ นีวรณทุกะ ตอนต้น: จักรนัยและปฏิจจวาร เริ่มนีวรณโคจฉกะด้วยนีวรณทุกะ (นิวรณ์ คือ กามฉันทะ พยาบาท ถีนมิทธะ อุทธัจจกุกกุจจะ วิจิกิจฉา อวิชชา) ทันทีในหน้าเดียวกับที่โอฆโยคโคจฉกทุกะจบ เปิดด้วยจักรนัยแสดงถีนมิทธะ อุทธัจจะ และอวิชชานิวรณ์ อาศัยกามฉันทะ พยาบาท และวิจิกิจฉานิวรณ์
หน้า ๓๘๕–๓๙๕ นีวรณทุกะ ตอนปลายและนีวรณิยทุกะ ปัญหาวารของนีวรณทุกะเขียนเต็มจนครบปัจจัยทั้ง ๒๔ ปิดท้าย "นีวรณทุกะ จบ" กลางหน้า ๓๙๕ จากนั้นนีวรณิยทุกะ (ธรรมที่เป็นอารมณ์ของนิวรณ์ได้) เปิดและปิดภายในหน้า ๓๙๕ เดียวกัน มีคำสั่งพิเศษเฉพาะทุกะนี้ว่า "พึงประกอบนิวรณ์ด้วยนิวรณ์ ๘ ครั้ง คือ กามฉันทะ ๒ ครั้ง ปฏิฆะ ๔ ครั้ง อุทธัจจะและวิจิกิจฉาอย่างละครั้ง" ซึ่งเป็นการนับซ้ำแบบพิเศษที่ไม่พบในทุกะอื่น ปิดแบบสะอาด นีวรณสัมปยุตตทุกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๓๙๖
หน้า ๓๙๖–๔๑๒ นีวรณสัมปยุตตทุกะ นีวรณสัมปยุตตทุกะ (ธรรมที่สัมปยุตด้วยนิวรณ์/ไม่สัมปยุต) เป็น "มูลทุกะ" ที่สองของโคจฉกะนี้ ได้รับเนื้อความเต็มใหม่ ครอบคลุมปัจจัยทั้ง ๒๔ ปิดท้าย "นีวรณสัมปยุตตทุกะ จบ" กลางหน้า ๔๑๒ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของนีวรณนีวรณียทุกะ
หน้า ๔๑๒–๔๒๓ นีวรณนีวรณียทุกะและนีวรณนีวรณสัมปยุตตทุกะ (๒ ทุกะรวมกัน) นีวรณนีวรณียทุกะ (ธรรมที่เป็นทั้งนิวรณ์และเป็นอารมณ์ของนิวรณ์) อ้างอิง "เหมือนกับนีวรณทุกะ" สำหรับวารต้นๆ แต่มีปัญหาวารสดใหม่ ปิดที่หน้า ๔๑๕ ตามด้วยนีวรณนีวรณสัมปยุตตทุกะซึ่งมีการจำแนกแบบ ๓×๓ (๙ วาระ) ปิดท้าย "นีวรณนีวรณสัมปยุตตทุกะ จบ" ที่หน้า ๔๒๓ ซึ่งเป็นการปิดแบบสะอาด ทุกะสุดท้ายของโคจฉกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๔๒๔
หน้า ๔๒๔ นีวรณวิปปยุตตนีวรณียทุกะ (ปิดท้ายนีวรณโคจฉกะ) ทุกะสุดท้ายของนีวรณโคจฉกะ (ธรรมที่ไม่สัมปยุตด้วยนิวรณ์แต่เป็นอารมณ์ของนิวรณ์ได้/ไม่ได้) เปิดและปิดภายในหน้า ๔๒๔ เดียว อ้างอิง "โลกิยทุกะในจูฬันตรทุกะ" หมายเหตุ: หัวข้อที่พิมพ์ในต้นฉบับคลาดเคลื่อนเป็น "นีวรณสัมปยุตตนีวรณียทุกะ" แต่เนื้อความและบรรทัดปิดท้ายยืนยันชัดเจนว่าเป็น "นีวรณวิปปยุตตนีวรณียทุกะ" ปิดท้ายนีวรณโคจฉกะทั้ง ๖ ทุกะ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของปรามาสทุกะ
หน้า ๔๒๔–๔๓๓ ปรามาสทุกะ ตอนต้น: ปฏิจจวาร เริ่มปรามาสโคจฉกะ ซึ่งเป็นโคจฉกะสุดท้ายของทั้ง ๑๐๐ ทุกะ ด้วยปรามาสทุกะ (ปรามาสธรรม คือทิฏฐิโดยเฉพาะ เทียบกับธรรมที่ไม่ใช่ปรามาส) ทันทีในหน้าเดียวกับที่นีวรณโคจฉกะจบ
หน้า ๔๓๓–๔๔๒ ปรามาสทุกะ ตอนปลาย: ปัญหาวาร (อารัมมณ-อุปนิสสยปัจจัย) และการนับ ๔ แนวปิดทุกะ ปัญหาวารของปรามาสทุกะมีเนื้อหาสำคัญคืออารัมมณปัจจัยและอุปนิสสยปัจจัย แสดงว่าแม้บุคคลพิจารณาทาน ศีล ฌาน มรรคผล นิพพาน หรืออาศัยศรัทธา-ศีล-ปัญญาเป็นอุปนิสัย ก็ยังอาจเกิดทิฏฐิ (ปรามาส) ขึ้นได้ ปิดท้าย "ปรามาสทุกะ จบ" กลางหน้า ๔๔๒ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของปรามัฏฐทุกะ
หน้า ๔๔๒–๔๔๓ ปรามัฏฐทุกะ ทุกะสั้นเพียงหน้าเดียว (ธรรมที่ถูกยึดถือเป็นปรามาสได้/ไม่ได้) อ้างอิง "โลกิยทุกะ ในจูฬันตรทุกะ" ทั้งหมด ปิดท้าย "ปรามัฏฐทุกะ จบ" กลางหน้า ๔๔๓ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของปรามาสสัมปยุตตทุกะ
หน้า ๔๔๓–๔๖๓ ปรามาสสัมปยุตตทุกะ ปรามาสสัมปยุตตทุกะ (ธรรมที่สัมปยุตด้วยปรามาส/ไม่สัมปยุต) เป็น "มูลทุกะ" ที่สองของโคจฉกะนี้ ยาวที่สุดในกลุ่มทุกะปลายเล่ม (๒๐ หน้า) ได้รับเนื้อความเต็มใหม่ครอบคลุมปัจจัยทั้ง ๒๔ ปิดท้าย "ปรามาสสัมปยุตตทุกะ จบ" กลางหน้า ๔๖๓ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของปรามาสปรามัฏฐทุกะ
หน้า ๔๖๓–๔๖๖ ปรามาสปรามัฏฐทุกะและปรามาสวิปปยุตตปรามัฏฐทุกะ (๒ ทุกะสุดท้ายของเล่ม) ปรามาสปรามัฏฐทุกะ (ธรรมที่เป็นทั้งปรามาสะและปรามัฏฐะ เทียบกับปรามัฏฐะแต่ไม่ใช่ปรามาสะ) อ้างอิง "เหมือนกับปรามาสทุกะ" ปิดที่หน้า ๔๖๕ จากนั้นปรามาสวิปปยุตตปรามัฏฐทุกะ ทุกะสุดท้ายของทั้ง ๑๐๐ ทุกะและของเล่มทั้งหมด เปิดและปิดภายในหน้า ๔๖๖ เดียว อ้างอิง "โลกิยทุกะในจูฬันตรทุกะ" ปิดท้ายด้วยโคโลฟอนสุดท้าย "ปรามาสวิปปยุตตปรามัฏฐทุกะ จบ / อนุโลมทุกปัฏฐาน จบ" ที่หน้า ๔๖๖ อันเป็นหน้าสุดท้ายของเล่ม ๔๒ ปิดท้ายอนุโลมทุกปัฏฐานทั้งหมด (ครึ่งแรกของทุกปัฏฐาน ยังเหลือปัจจนียะทุกปัฏฐานในเล่มถัดไป)