ปัฏฐาน ภาค ๔

ฉบับหลวง · พระอภิธรรมปิฎก · เล่มที่ ๔๓ · ๕๗๔ หน้า

สรุปโดย AI จากเนื้อหาทั้งเล่ม (๔๕ หัวข้อ) — คลิกเพื่อไปยังหน้าเริ่มต้นของหัวข้อนั้น

หน้า ๑–๑๑ สารัมมณทุกะ ตอนต้น: ปฏิจจวารและวารคั่นกลาง เริ่มเล่ม ๔๓ ทันทีด้วยสารัมมณทุกะ (ธรรมที่มีอารมณ์ คือจิตและเจตสิก เทียบกับอนารัมมณธรรมคือรูปและนิพพาน) ซึ่งเป็นทุกะแรกของชุดทุกะเสริมทั้ง ๔๖ ทุกะในเล่มนี้ ปฏิจจวารเขียนเต็ม ๖ วาระ ส่วนสหชาตวารและนิสสยวารถูกยุบเป็นประโยคอ้างอิงเดียว สังสัฏฐวารสั้นแต่มีเนื้อความจริง สัมปยุตตวารถูกยุบอ้างอิงอีกครั้ง
หน้า ๑๑–๒๑ สารัมมณทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวารเป็นส่วนที่เข้มข้นและหลากหลายที่สุดของทุกะนี้ มีตัวอย่างทาน ศีล อุโบสถ ฌาน และอภิญญาทั้ง ๖ ประกอบปัจจัยต่างๆ ปิดท้าย "สารัมมณทุกะ จบ." กลางหน้า ๒๑ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของจิตตทุกะ ทุกะแรกของจิตตโคจฉกะ
หน้า ๒๑–๓๓ จิตตทุกะ ตอนต้น เริ่มจิตตโคจฉกะ (กลุ่มทุกะเกี่ยวกับจิต ๙ ทุกะ ครอบคลุมหน้า ๒๑-๑๖๐) ด้วยจิตตทุกะ (จิต เทียบกับเจตสิกและรูปธรรม) ทันทีในหน้าเดียวกับที่สารัมมณทุกะจบ ปฏิจจวารและวารคั่นกลางตอนต้น
หน้า ๓๓–๔๕ จิตตทุกะ ตอนปลาย: ปัญหาวารและการนับปิดทุกะ ปัญหาวารเขียนเต็มครบปัจจัยทั้ง ๒๔ ปิดท้ายด้วยข้อความที่พิมพ์คลาดเคลื่อนเป็น "จิตตตุกะ จบ" (ขาดพยัญชนะ ท กลางคำ ยืนยันตรงตามฐานข้อมูลจริง ไม่แก้ไข) กลางหน้า ๔๕ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของเจตสิกทุกะ ทุกะที่ ๒ ของจิตตโคจฉกะ
หน้า ๔๕–๕๘ เจตสิกทุกะ ตอนต้น เจตสิกทุกะ (เจตสิก เทียบกับจิตและรูปธรรม) เป็นทุกะที่ยาวที่สุดในจิตตโคจฉกะ (๒๖ หน้า) เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่จิตตทุกะจบ ปฏิจจวารและวารคั่นกลางตอนต้น
หน้า ๕๘–๗๑ เจตสิกทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวารมีเนื้อหาอภิญญาที่หลากหลายมาก (หน้า ๕๗-๗๑) ปิดท้ายด้วยเพียงชื่อทุกะ "เจตสิกทุกะ." ตามด้วยจุด โดยไม่มีคำว่า "จบ" ปรากฏเลย (ต่างจากทุกะอื่นส่วนใหญ่ในเล่ม) กลางหน้า ๗๑ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของจิตตสัมปยุตตทุกะ
หน้า ๗๑–๙๐ จิตตสัมปยุตตทุกะ และจิตตสังสัฏฐทุกะ (๒ ทุกะรวมกัน) จิตตสัมปยุตตทุกะ (ธรรมที่สัมปยุตด้วยจิต/ไม่สัมปยุต) ได้รับเนื้อความเต็มครบปัจจัย ปิดท้าย "จิตตสัมปยุตตทุกะ จบ." ที่หน้า ๘๙ จากนั้นจิตตสังสัฏฐทุกะ (ธรรมที่คลุกเคล้ากับจิต) เปิดและปิดภายในหน้า ๙๐ เดียว อ้างอิง "พึงกระทำเหมือนจิตตสัมปยุตตทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน" ปิดท้าย "จิตตสังสัฏฐทุกะ จบ." ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของจิตตสมุฏฐานทุกะ
หน้า ๙๐–๑๐๕ จิตตสมุฏฐานทุกะ ตอนต้น จิตตสมุฏฐานทุกะ (รูปที่มีจิตเป็นสมุฏฐาน เทียบกับรูปที่ไม่มีจิตเป็นสมุฏฐานและนามธรรม) เป็นทุกะที่ยาวที่สุดในจิตตโคจฉกะ (๒๙ หน้า) เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่จิตตสังสัฏฐทุกะจบ ปฏิจจวารและวารคั่นกลาง
หน้า ๑๐๕–๑๑๙ จิตตสมุฏฐานทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวารเป็นส่วนที่เข้มข้นที่สุด (หน้า ๑๐๓-๑๑๙) มีการนับ "๙ นัย" ซ้ำเนื่องจากการจำแนก ๓ ทาง ปิดท้าย "จิตตสมุฏฐานทุกะ จบ" กลางหน้า ๑๑๙ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของจิตตสหภุทุกะ
หน้า ๑๑๙–๑๓๗ จิตตสหภุทุกะ จิตตสหภุทุกะ (ธรรมที่เกิดร่วมกับจิต) เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่จิตตสมุฏฐานทุกะจบ ครอบคลุมปัจจัยทั้ง ๒๔ เต็มรูปแบบ ปิดท้าย "จิตตสหภุทุกะ จบ." ที่หน้า ๑๓๗ ซึ่งเป็นการปิดแบบสะอาด จิตตานุปริวัตติทุกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๑๓๘
หน้า ๑๓๘–๑๔๘ จิตตานุปริวัตติทุกะ และจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ ตอนต้น จิตตานุปริวัตติทุกะ (ธรรมที่แปรผันไปตามจิต) เปิดและปิดภายในหน้า ๑๓๘ เดียว (regex อัตโนมัติพลาดตรวจจับ เพราะปิดด้วยชื่อทุกะซ้ำ+จุด "จิตตานุปริวัตติทุกะ." ไม่ใช่คำว่า "จบ") อ้างอิง "พึงกระทำทุกะนี้ เหมือนจิตตสหภุทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน" จากนั้นจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะเริ่มทันทีในหน้าเดียวกัน ปฏิจจวารและวารคั่นกลางตอนต้น
หน้า ๑๔๘–๑๕๙ จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวารเขียนเต็มครบปัจจัยทั้ง ๒๔ พร้อมตัวอย่างพระอริยะพิจารณานิพพาน ปิดท้าย "จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะ จบ." ที่หน้า ๑๕๙ ซึ่งเป็นการปิดแบบสะอาด สองทุกะสุดท้ายของจิตตโคจฉกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๑๖๐
หน้า ๑๖๐–๑๗๕ สองทุกะปิดท้ายจิตตโคจฉกะ และอัชฌัตติกทุกะ ตอนต้น จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานสหภุทุกะและจิตตสังสัฏฐสมุฏฐานานุปริวัตติทุกะ ต่างเปิดและปิดภายในหน้า ๑๖๐ เดียวกัน (ทั้งคู่เป็น stub ที่ regex อัตโนมัติพลาดตรวจจับ เพราะปิดด้วยชื่อทุกะซ้ำ+จุด) อ้างอิง "จิตตสังสัฏฐสมุฏฐานทุกะเป็นอย่างไร แม้ทุกะนี้ก็เป็นอย่างนั้น" ทั้งคู่ ปิดท้ายจิตตโคจฉกะทั้ง ๙ ทุกะ จากนั้นอัชฌัตติกทุกะ (อัชฌัตติกธรรม=จิตเท่านั้น เทียบกับพาหิรธรรม) เริ่มที่ปลายหน้า ๑๖๐ เดียวกัน
หน้า ๑๗๕–๑๙๑ อัชฌัตติกทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวารเป็นส่วนที่เข้มข้นที่สุด (หน้า ๑๗๓-๑๙๑) มีตัวอย่างทาน ศีล ฌาน การพิจารณาของพระอริยะ และอภิญญาครบทั้ง ๖ ปิดท้าย "อัชฌัตติกทุกะ จบ" กลางหน้า ๑๙๑ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของอุปาทาทุกะ
หน้า ๑๙๑–๒๐๕ อุปาทาทุกะ ตอนต้น อุปาทาทุกะ (อุปาทารูป คือรูปที่เกิดจากมหาภูตรูป เทียบกับมหาภูตรูป+นามธรรม+นิพพาน) เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่อัชฌัตติกทุกะจบ ปฏิจจวารและวารคั่นกลาง
หน้า ๒๐๕–๒๑๘ อุปาทาทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวารเป็นส่วนที่เข้มข้นที่สุด (หน้า ๒๐๕-๒๑๗) ปิดท้าย "อุปาทาทุกะ จบ" กลางหน้า ๒๑๘ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของอุปาทินนทุกะ
หน้า ๒๑๘–๒๓๓ อุปาทินนทุกะ ตอนต้น (ลำดับวารสลับ) อุปาทินนทุกะ (ขันธ์ที่เป็นวิบากและกฏัตตารูป เทียบกับอนุปาทินนธรรม) เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่อุปาทาทุกะจบ ข้อสังเกต: ต้นฉบับพิมพ์ปัจจยวารก่อนปฏิจจวาร (สลับลำดับจากธรรมเนียมปกติของทุกะอื่น) บันทึกไว้ตามจริงโดยไม่แก้ไข
หน้า ๒๓๓–๒๔๘ อุปาทินนทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวารดำเนินต่อจนครบปัจจัยทั้ง ๒๔ ปิดท้าย "อุปาทินนทุกะ จบ" กลางหน้า ๒๔๘ ตามด้วยหัวข้อ "อุปาทานทุกะ" ขึ้นทันทีบนหน้าเดียวกัน
หน้า ๒๔๘–๒๖๐ อุปาทานทุกะ ตอนต้น: จักรนัย ๔ อุปาทาน เริ่มอุปาทานโคจฉกะ (กลุ่ม ๖ ทุกะเกี่ยวกับอุปาทาน หน้า ๒๔๘-๓๐๙) ด้วยอุปาทานทุกะ เปิดด้วยจักรนัยแสดงอุปาทาน ๔ (กามุปาทาน ทิฏฐุปาทาน สีลัพพตุปาทาน อัตตวาทุปาทาน) อาศัยกันและกัน ทันทีในหน้าเดียวกับที่อุปาทินนทุกะจบ
หน้า ๒๖๐–๒๗๑ อุปาทานทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวารมีตัวอย่างอารัมมณ อธิปติ และอุปนิสสยปัจจัยที่ละเอียดผิดปกติ ปิดท้าย "อุปาทานทุกะ จบ" กลางหน้า ๒๗๑ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของอุปาทานิยทุกะ
หน้า ๒๗๑–๒๘๔ อุปาทานิยทุกะ และอุปาทานสัมปยุตตทุกะ ตอนต้น อุปาทานิยทุกะ (ธรรมที่เป็นอารมณ์ของอุปาทานได้) เปิดและปิดภายในหน้า ๒๗๑ เดียวกัน อ้างอิง "โลกิยทุกะ เป็นอย่างไร พึงกระทำอย่างนั้น ไม่แตกต่างกัน" โดยไม่มีคำปิด "จบ" เลย (ทุกะถัดไปขึ้นหัวข้อทันที) จากนั้นอุปาทานสัมปยุตตทุกะเริ่มทันทีในหน้าเดียวกัน ปฏิจจวารและปัญหาวารตอนต้น ใช้โลภะที่เป็นทิฏฐิคตวิปปยุตตธรรมเป็นตัวอย่างหลัก
หน้า ๒๘๔–๒๙๗ อุปาทานสัมปยุตตทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวารดำเนินต่อจนครบปัจจัยทั้ง ๒๔ ปิดท้ายด้วยเพียงหัวข้อ "อุปาทานสัมปยุตตทุกะ" ซ้ำชื่อทุกะ (ไม่มีคำว่า "จบ") ตามด้วยเส้นแบ่งที่หน้า ๒๙๗ ซึ่งเป็นการปิดแบบสะอาด อุปาทานอุปาทานิยทุกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๒๙๘
หน้า ๒๙๘–๓๐๙ อุปาทานอุปาทานิยทุกะ อุปาทานอุปาทานสัมปยุตตทุกะ และอุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยทุกะ (๓ ทุกะปิดท้ายอุปาทานโคจฉกะ) อุปาทานอุปาทานิยทุกะ (ธรรมที่เป็นทั้งอุปาทานและอุปาทานิยะ) เปิดด้วยจักรนัยอีกครั้ง ปิด ๓๐๑ ตามด้วยอุปาทานอุปาทานสัมปยุตตทุกะซึ่งยาวกว่า (๖ หน้า) ปิด ๓๐๘ และอุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยทุกะ เปิดและปิดภายในหน้า ๓๐๙ เดียว อ้างอิง "โลกิยทุกะในจูฬันตรทุกะ" ปิดท้ายอุปาทานโคจฉกะทั้ง ๖ ทุกะ
หน้า ๓๑๐–๓๒๐ กิเลสทุกะ ตอนต้น: กิเลสจักร เริ่มกิเลสโคจฉกะ (กลุ่ม ๘ ทุกะเกี่ยวกับกิเลส หน้า ๓๑๐-๓๕๘) ด้วยกิเลสทุกะ เปิดด้วยกิเลสจักร แสดงกิเลสมูล ๔ (โลภะ โทสะ วิจิกิจฉา อุทธัจจะ) แต่ละตัวรองรับกิเลสรอง (โมหะ ทิฏฐิ ถีนะ อหิริกะ อโนตตัปปะ) อาศัยกัน ทันทีในหน้าเดียวกับที่อุปาทานวิปปยุตตอุปาทานิยทุกะจบ
หน้า ๓๒๐–๓๓๐ กิเลสทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) และสังกิเลสทุกะ ปัญหาวารของกิเลสทุกะดำเนินจนครบปัจจัยทั้ง ๒๔ ปิดท้าย "กิเลสทุกะ จบ" ที่หน้า ๓๓๐ จากนั้นสังกิเลสทุกะ (ธรรมที่เป็นอารมณ์ของกิเลสเศร้าหมองได้) เปิดและปิดภายในหน้า ๓๓๐ เดียวกัน (regex อัตโนมัติพลาดตรวจจับ เพราะไม่มีคำปิด "จบ" เลย จบด้วยประโยคอ้างอิง "โลกิยทุกะฉันใด พึงทำฉันนั้น ไม่มีแตกต่างกัน") สังกิลิฏฐทุกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๓๓๑
หน้า ๓๓๑–๓๔๖ สังกิลิฏฐทุกะ และกิเลสสัมปยุตตทุกะ สังกิลิฏฐทุกะ (ธรรมเศร้าหมอง เทียบกับไม่เศร้าหมอง) เป็นทุกะที่มีเนื้อหาสมบูรณ์ที่สุดในกิเลสโคจฉกะ (๑๖ หน้า) ใช้โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา-อุทธัจจะเป็นตัวอย่างหลัก ปิดท้าย "สังกิลิฏฐทุกะ จบ" ที่หน้า ๓๔๖ จากนั้นกิเลสสัมปยุตตทุกะ เปิดและปิดภายในหน้า ๓๔๖ เดียวกัน อ้างอิง "เหมือนกับสังกิลิฏฐทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน"
หน้า ๓๔๗–๓๕๘ กิเลสสังกิเลสิกทุกะ กิเลสสังกิลิฏฐทุกะ กิเลสกิเลสสัมปยุตตทุกะ และกิเลสวิปปยุตตสังกิเลสิกทุกะ (๔ ทุกะปิดท้ายกิเลสโคจฉกะ) กิเลสสังกิเลสิกทุกะสั้น (๓ หน้า) อ้างอิง "เหมือนกับกิเลสทุกะ" ตามด้วยกิเลสสังกิลิฏฐทุกะซึ่งมีจักรนัย ๙ วาระและเนื้อหาสดใหม่กว่า (๘ หน้า) ปิด ๓๕๗ จากนั้นกิเลสกิเลสสัมปยุตตทุกะ เปิดและปิดภายในหน้า ๓๕๗ เดียวกัน และกิเลสวิปปยุตตสังกิเลสิกทุกะปิดท้ายกิเลสโคจฉกะทั้ง ๘ ทุกะที่หน้า ๓๕๘ อ้างอิง "โลกิยทุกะฉันใด ทุกะนี้ก็ฉันนั้น"
หน้า ๓๕๘–๓๗๖ ทัสสนทุกะ ทัสสนทุกะ (ธรรมที่ละได้ด้วยการเห็น คือ ราคะ ทิฏฐิ วิจิกิจฉา และโทมนัสที่สัมปยุต เทียบกับธรรมที่ไม่ใช่) เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่กิเลสวิปปยุตตสังกิเลสิกทุกะจบ ปัญหาวาร (หน้า ๓๖๔-๓๗๖) เป็นส่วนที่เข้มข้นที่สุด ปิดท้าย "ทัสสนทุกะ จบ" กลางหน้า ๓๗๖ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของภาวนาทุกะ
หน้า ๓๗๖–๓๘๔ ภาวนาทุกะ ภาวนาทุกะ (ธรรมที่ละได้ด้วยการเจริญ คือ อุทธัจจะและโทมนัสที่สัมปยุต เทียบกับธรรมที่ไม่ใช่) เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่ทัสสนทุกะจบ เนื้อหาถูกบีบอัดมาก อ้างอิงซ้ำว่า "เหมือนกับทัสสนทุกะ ทุกปัจจัย ไม่มีแตกต่างกัน" ปิดท้าย "ภาวนาทุกะ จบ" กลางหน้า ๓๘๔ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ
หน้า ๓๘๔–๓๙๖ ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ ตอนต้น ทุกะนี้แคบกว่าทัสสนทุกะ คือครอบคลุมเฉพาะ "เหตุ" ที่ละได้ด้วยการเห็น (โมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา) เทียบกับธรรมที่ไม่ใช่ เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่ภาวนาทุกะจบ
หน้า ๓๙๖–๔๐๘ ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวารดำเนินจนครบปัจจัยทั้ง ๒๔ ปิดท้าย "ทัสสเนนปหาตัพพเหตุกทุกะ จบ" กลางหน้า ๔๐๘ ซึ่งเป็นการปิดแบบสะอาด ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๔๐๙
หน้า ๔๐๙–๔๑๔ ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ ทุกะคู่ขนานที่แคบกว่าภาวนาทุกะ คือครอบคลุมเฉพาะ "เหตุ" ที่ละได้ด้วยการเจริญ (โมหะที่สหรคตด้วยอุทธัจจะ) เนื้อหาถูกบีบอัดมาก อ้างอิงซ้ำ "ไม่มีแตกต่างกัน" กับทุกะก่อนหน้า ปิดท้าย "ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะ จบ" กลางหน้า ๔๑๔ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของสวิตักกทุกะ
หน้า ๔๑๔–๔๒๖ สวิตักกทุกะ ตอนต้น เริ่มกลุ่มทุกะฌานังคะ (วิตก วิจาร ปีติ สุข อุเบกขา หน้า ๔๑๔-๔๗๗) ด้วยสวิตักกทุกะ (ธรรมที่ประกอบด้วยวิตก) ซึ่งเป็นทุกะยาวและอุดมด้วยเนื้อหาที่สุดในกลุ่มนี้ (๒๔ หน้า) เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่ภาวนายปหาตัพพเหตุกทุกะจบ
หน้า ๔๒๖–๔๓๘ สวิตักกทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวาร (หน้า ๔๒๓-๔๓๘) เชื่อมโยงกับระดับฌาน มรรค ผล โคตรภู โวทาน วุฏฐานะ และอภิญญาทั้ง ๖ ปิดท้าย "สวิตักกทุกะ จบ" กลางหน้า ๔๓๘ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของสวิจารทุกะ
หน้า ๔๓๘–๔๕๖ สวิจารทุกะ และสัปปีติกทุกะ ตอนต้น สวิจารทุกะเปิดและปิดภายในหน้า ๔๓๘ เดียวกัน อ้างอิง "ต่างกันที่มัคคปัจจัยมี ๔ นัย" จากนั้นสัปปีติกทุกะ (ธรรมที่ประกอบด้วยปีติ) เริ่มทันทีในหน้าเดียวกัน ปัญหาวาร (หน้า ๔๔๔-๔๕๖) เป็นส่วนที่เข้มข้นที่สุด ปิดท้าย "สัปปีติกทุกะ จบ" กลางหน้า ๔๕๖
หน้า ๔๕๖–๔๖๔ ปีติสหคตทุกะ และสุขสหคตทุกะ ปีติสหคตทุกะเปิดและปิดภายในหน้า ๔๕๖-๔๕๗ ประกาศชัดว่าเหมือนกับสัปปีติกทุกะทุกประการ ไม่มีการแจกแจงวาระของตนเอง จากนั้นสุขสหคตทุกะ (ธรรมที่ประกอบด้วยสุข) เริ่มทันทีในหน้า ๔๕๗ อ้างอิงปฏิจจวารของสัปปีติกทุกะแต่มีปัญหาวารของตนเอง (หน้า ๔๕๙-๔๖๔) ปิดท้าย "สุขสหคตทุกะ จบ" กลางหน้า ๔๖๔
หน้า ๔๖๕–๔๗๗ อุเบกขาสหคตทุกะ อุเบกขาสหคตทุกะ (ธรรมที่ประกอบด้วยอุเบกขา) เริ่มต้นสะอาดที่หน้า ๔๖๕ ปัจจยวารอ้างอิงกลับไปยังสวิตักกทุกะ (ไม่ใช่สัปปีติกทุกะเหมือนทุกะก่อนหน้า) แต่มีปัญหาวารของตนเอง (หน้า ๔๗๑-๔๗๗) ปิดท้าย "อุเบกขาสหคตทุกะ จบ" ที่หน้า ๔๗๗ ปิดท้ายกลุ่มทุกะฌานังคะทั้ง ๖ ทุกะ
หน้า ๔๗๘–๔๘๘ กามาวจรทุกะ ตอนต้น เริ่มกลุ่มภูมิ-ทุกะ (กามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร หน้า ๔๗๘-๕๓๘) ด้วยกามาวจรทุกะ เริ่มต้นสะอาดที่หน้า ๔๗๘
หน้า ๔๘๘–๔๙๘ กามาวจรทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวาร (หน้า ๔๘๖-๔๙๘) เป็นส่วนที่เข้มข้นที่สุด ปิดท้าย "กามาวจรทุกะ จบ" กลางหน้า ๔๙๘ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของรูปาวจรทุกะ
หน้า ๔๙๘–๕๐๙ รูปาวจรทุกะ ตอนต้น รูปาวจรทุกะ เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่กามาวจรทุกะจบ ปฏิจจวารและวารคั่นกลาง
หน้า ๕๐๙–๕๒๐ รูปาวจรทุกะ ปัญหาวาร (ปิดท้าย) ปัญหาวาร (หน้า ๕๐๘-๕๒๐) มีตัวอย่างอภิญญาทั้ง ๕ ครบถ้วน ปิดท้าย "รูปาวจรทุกะ จบ" กลางหน้า ๕๒๐ ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของอรูปาวจรทุกะ
หน้า ๕๒๐–๕๓๘ อรูปาวจรทุกะ และปริยาปันนทุกะ อรูปาวจรทุกะ เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่รูปาวจรทุกะจบ ปิดท้าย "อรูปาวจรทุกะ จบ." ปิดกลุ่มภูมิ-ทุกะทั้ง ๓ ทุกะ จากนั้นปริยาปันนทุกะ (ธรรมที่นับเนื่องในภูมิ ≈ โลกิยะ) เปิดและปิดภายในหน้า ๕๓๘ เดียวกัน อ้างอิง "โลกิยทุกะในจูฬันตรทุกะ" ปิดท้าย "ปริยาปันนทุกะ จบ." ซึ่งเป็นหน้าเดียวกับจุดเริ่มต้นของนิยยานิกทุกะ
หน้า ๕๓๘–๕๕๒ นิยยานิกทุกะ นิยยานิกทุกะ (มรรค=ธรรมนำออกจากวัฏฏะ เทียบกับธรรมที่ไม่ใช่) เป็นทุกะที่ยาวที่สุดในกลุ่มปิดท้ายเล่ม (๑๔ หน้า) เริ่มทันทีในหน้าเดียวกับที่ปริยาปันนทุกะจบ ปิดท้าย "นิยยานิกทุกะ จบ" ที่หน้า ๕๕๒ ซึ่งเป็นการปิดแบบสะอาด นิยตทุกะเริ่มต้นใหม่ที่หน้า ๕๕๓
หน้า ๕๕๓–๕๖๑ นิยตทุกะ และสอุตตรทุกะ นิยตทุกะ (ธรรมที่เที่ยงคือพระอริยะพิจารณากิเลสที่ละแล้ว เทียบกับอนิยตธรรมคือทาน ศีล อุโบสถ) เริ่มต้นสะอาดที่หน้า ๕๕๓ ปิดท้าย "นิยตทุกะ จบ." ที่หน้า ๕๖๑ จากนั้นสอุตตรทุกะ (ธรรมที่มีธรรมอื่นยิ่งกว่า ≈ โลกิยะ) เปิดและปิดภายในหน้า ๕๖๑ เดียวกัน อ้างอิง "โลกิยทุกะในจูฬันตรทุกะ ไม่มีแตกต่างกัน"
หน้า ๕๖๒–๕๗๔ สรณทุกะ (ทุกะสุดท้ายของเล่ม) สรณทุกะ (สรณธรรม หมายถึง "รณะ" คือความกำเริบ/เร่าร้อนแห่งกิเลส ไม่ใช่ "ศัตรู" ตัวอย่างคือโมหะที่สหรคตด้วยวิจิกิจฉา-อุทธัจจะ เทียบกับอรณธรรมคือพระอริยะพิจารณามรรคผลนิพพาน) เริ่มต้นสะอาดที่หน้า ๕๖๒ เป็นทุกะสุดท้ายของทั้ง ๔๖ ทุกะเสริมในเล่มนี้ ปิดท้ายด้วยโคโลฟอน "สรณทุกะ จบ / อนุโลมทุกปัฏฐาน จบ" ที่หน้า ๕๗๔ อันเป็นหน้าสุดท้ายของเล่ม ๔๓ (เป็นการปิดอนุโลมทุกปัฏฐานแยกจากเล่ม ๔๒ ซึ่งปิดของมาติกาหลัก ๑๐๐ ทุกะไปแล้ว)