พระไตรปิฎก › ฉบับหลวง › เล่ม ๖

จุลวรรค ภาค ๑

ฉบับหลวง · พระวินัยปิฎก · เล่มที่ ๖ · ๓๒๘ หน้า

สรุปโดย AI จากเนื้อหาทั้งเล่ม (๑๘ หัวข้อ) — คลิกเพื่อไปยังหน้าเริ่มต้นของหัวข้อนั้น

  1. หน้า ๑–๑๖ กัมมขันธกะ: ตัชชนียกรรม ภิกษุพวกพระปัณฑุกะและพระโลหิตกะยุยงก่อความบาดหมางในสงฆ์ นำไปสู่กรรมลงโทษที่ ๑ พร้อมโครงสร้างลักษณะกรรมเป็นธรรม/ไม่เป็นธรรม ๑๒ หมวด และวัตร ๑๘ ข้อ
  2. หน้า ๑๖–๒๙ กัมมขันธกะ: นิยสกรรม พระเสยยสกะผู้เป็นพาลมีอาบัติมาก ถูกลงกรรมให้กลับถือนิสัย ก่อนกลับตัวเป็นพหูสูตและขอระงับกรรมสำเร็จ
  3. หน้า ๒๙–๕๑ กัมมขันธกะ: ปัพพาชนียกรรม ภิกษุพวกพระอัสสชิและพระปุนัพพสุกะประพฤติอนาจารในชนบทกิฏาคีรี (ปลูกดอกไม้ให้หญิงสาว เล่นกีฬา ฟ้อนรำ) พระสารีบุตรและพระโมคคัลลานะถูกส่งไปขับไล่ แต่ภิกษุเหล่านั้นไม่ยอมรับและด่าว่าสงฆ์ลำเอียง
  4. หน้า ๕๑–๖๘ กัมมขันธกะ: ปฏิสารณียกรรม พระสุธรรมน้อยใจที่จิตตะคหบดีนิมนต์พระเถระโดยไม่บอกก่อน ตำหนิเรื่องขนมแดกงาที่ขาดหาย จิตตะคหบดีเสียดสีกลับด้วยนิทาน "ลูกไก่ผสมกา" จนพระสุธรรมถูกทรงติเตียนและต้องไปขอขมา
  5. หน้า ๖๘–๑๐๙ กัมมขันธกะ: อุกเขปนียกรรม (พระฉันนะ) พระฉันนะถูกลงอุกเขปนียกรรมสองครั้ง (ฐานไม่เห็นอาบัติ และฐานไม่ทำคืนอาบัติ) ถูกภิกษุอาวาสอื่นปฏิเสธการต้อนรับไปเรื่อยๆ ก่อนสำนึกผิดที่โกสัมพี
  6. หน้า ๑๐๙–๑๒๖ กัมมขันธกะ: อุกเขปนียกรรม (พระอริฏฐะ) พระอริฏฐะเกิดทิฐิบาปว่าธรรมที่พระพุทธเจ้าตรัสว่าเป็นอันตรายไม่อาจทำอันตรายจริง แม้ถูกเกลี้ยกล่อมด้วยอุปมากามคุณหลายชุดก็ไม่ยอมเปลี่ยนใจ ถูกลงกรรมแล้วตัดสินใจสึก
  7. หน้า ๑๒๖–๑๒๘ จบกัมมขันธกะ อุทานคาถาสรุปทั้ง ๗ เรื่องของกัมมขันธกะ (พระปัณฑุกะ-โลหิตกะ, พระเสยยสกะ, พระอัสสชิ-ปุนัพพสุกะ, พระสุธรรม, พระฉันนะ ๒ ครั้ง, พระอริฏฐะ)
  8. หน้า ๑๒๙–๑๕๘ ปาริวาสิกขันธกะ ระเบียบว่าด้วยภิกษุผู้อยู่ปริวาส มูลายปฏิกัสสนารหภิกษุ มานัตตารหภิกษุ และอัพภานารหภิกษุ พร้อมวัตรที่ต้องประพฤติของแต่ละสถานะ
  9. หน้า ๑๕๘–๑๙๙ สมุจจยขันธกะ: กรณีศึกษาพระอุทายี พระอุทายีต้องอาบัติสัญเจตนิกาสุกกวิสัฏฐิซ้ำหลายครั้งในสถานการณ์ต่างกัน (ไม่ปิดบัง/ปิดบัง ๑ วัน/๕ วัน/๑ ปักษ์) เป็นกรณีตัวอย่างสอนวิธีให้ปริวาส-มานัต-อัพภานที่ซับซ้อนขึ้นเรื่อยๆ
  10. หน้า ๑๙๙–๒๖๕ สมุจจยขันธกะ: สโมธานปริวาสและมานัตหนึ่งร้อย กรณีศึกษาการประมวลปริวาสเมื่อภิกษุต้องอาบัติสังฆาทิเสสหลายตัวปิดบังไว้ต่างวันกัน พร้อมสถานการณ์ขัดข้องระหว่างอยู่ปริวาส เช่น สึก บวชเป็นสามเณร วิกลจริต หรือเจ็บป่วยทุรนทุราย
  11. หน้า ๒๖๕–๒๖๖ จบสมุจจยขันธกะ ปิดท้ายกรณีปริวาส/มานัต/อัพภานสำหรับอาบัติสังฆาทิเสสที่ซับซ้อน พร้อมหัวข้อประจำขันธกะสรุปคำสำคัญของขันธกะที่ ๑๗
  12. หน้า ๒๖๗–๒๗๗ สมถขันธกะ: เรื่องพระทัพพมัลลบุตร พระเมตติยะและพระภุมมชกะอิจฉาพระทัพพมัลลบุตรเรื่องเสนาสนะและอาหาร จึงใช้ภิกษุณีเมตติยากล่าวหาท่านเรื่องเมถุนธรรมอันไม่มีมูล พระพุทธเจ้าสอบสวนจนเปิดโปงแผนร้าย นำไปสู่ "สติวินัย"
  13. หน้า ๒๗๗–๒๘๖ สมถขันธกะ: อมูฬหวินัยและเยภุยยสิกา พระคัคคะผู้วิกลจริตถูกโจทอาบัติซ้ำแล้วซ้ำเล่าทั้งที่จำอะไรไม่ได้ นำไปสู่อมูฬหวินัย และวิธีระงับอธิกรณ์ด้วยการจับฉลากเสียงข้างมาก
  14. หน้า ๒๘๖–๒๙๕ สมถขันธกะ: ตัสสปาปิยสิกากรรม พระอุปวาฬให้การกลับไปกลับมาเรื่องอาบัติ นำไปสู่กรรมลงโทษผู้ให้การไม่คงที่ พร้อมวัตร ๑๘ ข้อที่ต้องประพฤติ
  15. หน้า ๒๙๕–๓๐๐ สมถขันธกะ: ติณวัตถารกะและอธิกรณ์ ๔ อย่าง ภิกษุทะเลาะวิวาทรุนแรงระงับด้วยวิธีประนีประนอมแบบ "กลบด้วยหญ้า" และพระฉันนะแทรกแซงภิกษุณีให้วิวาทกับภิกษุ นำสู่คำอธิบายอธิกรณ์ ๔ อย่าง (วิวาท อนุวาท อาบัติ กิจ)
  16. หน้า ๓๐๑–๓๑๒ สมถขันธกะ: มูลแห่งอธิกรณ์ รากเหง้าของการทะเลาะวิวาทและการโจทกัน ๖ อย่าง พร้อมความสัมพันธ์ระหว่างวิวาท/การโจท/อาบัติ/กิจ กับสมถะที่ใช้ระงับแต่ละอย่าง
  17. หน้า ๓๑๒–๓๑๘ สมถขันธกะ: อุพพาหิกวิธีและเยภุยยสิกา ขั้นตอนเมื่ออธิกรณ์ระงับไม่ได้ในอาวาสเดิม ต้องส่งต่อไปอาวาสอื่นหรือแต่งตั้งภิกษุผู้มีองค์คุณ ๑๐ — มีเรื่องภิกษุสาวัตถีเดินทางหาพระเถระหลายรูปเพื่อขอความเห็นจนต้องกราบทูลพระพุทธเจ้า
  18. หน้า ๓๑๘–๓๒๘ สมถขันธกะ: สติวินัย อมูฬหวินัย และปิดท้ายเล่ม ๖ กรณีภิกษุวิกลจริตถูกกล่าวหาและภิกษุให้การกลับไปกลับมา ปิดท้ายด้วยปฏิญญาตกรณะและติณวัตถารกะ จบด้วย "สมถขันธกะ ที่ ๔ จบ"