ธัมมสังคณี

สรุปโดย AI จากเนื้อหาทั้งเล่ม (๓๗ หัวข้อ) — คลิกเพื่อไปยังหน้าเริ่มต้นของหัวข้อนั้น

1. หน้า ๑–๕ หน้าปกและติกมาติกา (๒๒ ติกะ) หน้าเปิดคัมภีร์ธัมมสังคณี (พระอภิธรรมปิฎกเล่มแรก) เริ่มด้วยคำนอบน้อมพระพุทธเจ้า ตามด้วยมาติกาส่วนติกะ คือชุดจำแนกสภาวธรรมเป็นกลุ่มละ ๓ จำนวน ๒๒ ชุด (เช่น กุสลติกะ เวทนาติกะ วิปากติกะ) ซึ่งเป็นกรอบจำแนกธรรมทั้งหมดในคัมภีร์นี้
2. หน้า ๕–๒๐ อภิธัมมทุกมาติกา (ทุกะ ๑-๑๐๐) มาติกาส่วนทุกะ (จำแนกเป็นคู่) แบ่งเป็น ๑๓ โคจฉกะ (กลุ่ม) เช่น เหตุโคจฉกะ อาสวโคจฉกะ สัญโญชนโคจฉกะ คันถโคจฉกะ โอฆโคจฉกะ โยคโคจฉกะ นีวรณโคจฉกะ ปรามาสโคจฉกะ อุปาทานโคจฉกะ กิเลสโคจฉกะ แต่ละกลุ่มมีรูปแบบซ้ำกัน (เป็น/ไม่เป็น, สัมปยุต/วิปปยุต)
3. หน้า ๒๐–๒๖ สุตตันติกทุกมาติกา (๔๒ ทุกะ) และหน้าว่าง มาติกาส่วนทุกะที่มาจากพระสูตร ๔๒ คู่ เช่น วิชชาภาคีทุกะ นามรูปทุกะ หิรีทุกะ สติสัมปชัญญทุกะ สมถวิปัสสนาทุกะ วิชชาทุกะ และขเยญาณทุกะ (คู่สุดท้าย) ตามด้วยหน้าว่างคั่นก่อนเข้าสู่เนื้อหาหลัก
4. หน้า ๒๗–๕๗ จิตตุปปาทกัณฑ์: กามาวจรมหากุศลจิต ๘ ดวง เริ่มจิตตุปปาทกัณฑ์ (กัณฑ์ที่ ๑) ด้วยกุศลบท วิเคราะห์กามาวจรมหากุศลจิตดวงที่ ๑ อย่างละเอียดเต็มรูปแบบ (มาติกาแม่บท บทภาชนีย์อธิบายเจตสิก ๕๖ ดวงทีละตัว โกฏฐาสวารจัดหมวดขันธ์/อายตนะ/ธาตุ/อาหาร/อินทรีย์/ฌาน/มรรค/พละ/เหตุ) จิตดวงที่ ๒-๘ ใช้แม่แบบเดียวกันแต่ย่อ ต่างกันที่โสมนัส/อุเบกขา มีญาณ/ไม่มีญาณ
5. หน้า ๕๗–๘๔ รูปาวจรกุศลจิต วิเคราะห์รูปาวจรกุศลจิต (ฌานจิต) ด้วยจตุกกนัยและปัญจกนัย โดยใช้ปฐวีกสิณเป็นอารมณ์ ขยายเป็นปฏิปทา ๔ และอารมณ์ ๔ จากนั้นจำแนกฌานซ้ำครอบคลุมกสิณทั้ง ๘ อภิภายตนะ วิโมกข์ ๓ พรหมวิหารฌาน ๔ และอสุภฌาน ๑๐
6. หน้า ๘๔–๘๕ อรูปาวจรกุศลจิต ฌานอรูป ๔ ระดับ (อากาสานัญจายตนะ วิญญาณัญจายตนะ อากิญจัญญายตนะ เนวสัญญานาสัญญายตนะ) จำแนกตามแม่แบบเดียวกับรูปาวจร
7. หน้า ๘๕–๘๙ เตภูมิกกุศลจิต (สรุปไตรภูมิ + อธิปติ ๔) สรุปย่อกุศลจิตทั้ง ๓ ภูมิ (กามาวจร รูปาวจร อรูปาวจร) อีกครั้งโดยผนวกอธิปติ ๔ (ฉันทะ วิริยะ จิตตะ วิมังสา) และระดับชั้นต่ำ/กลาง/ประณีตเข้ากับแต่ละจิต
8. หน้า ๘๙–๑๐๙ โลกุตตรกุศลจิต: มรรคจิต ๑-๔ มรรคจิตดวงที่ ๑ พร้อมนิยามครบทุกองค์ธรรมทีละคำ รวมศัพท์เฉพาะโสดาปัตติมรรค (อนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์) ขยายเป็นสุญญตะ/อัปปณิหิตปฏิปทา มหานัย ๒๐ อธิบดี ๔ แล้วมรรคจิตดวงที่ ๒-๔ (ย่อ)
9. หน้า ๑๑๐–๑๒๔ อกุศลจิต ๑๒ หมวดอกุศลจิต ๑๒ ดวง (โลภมูล ๘ โทสมูล ๒ โมหมูล ๒) จิตดวงที่ ๑ อธิบายครบทุกองค์ธรรม (มิจฉาทิฏฐิ มิจฉาสังกัปปะ อหิริกพละ อโนตตัปปพละ โลภะ โมหะ) ที่เหลือย่อด้วย ฯลฯ ต่างกันที่โสมนัส/อุเบกขา/โทมนัส ทิฏฐิสัมปยุต หรือไม่
10. หน้า ๑๒๔–๑๓๗ อัพยากตบท: กามาวจรวิปากจิต ขึ้นหมวดอัพยากฤต (ไม่ใช่กุศลไม่ใช่อกุศล) ด้วยวิบากจิตกามาวจร: วิญญาณ ๕ ทวารที่เป็นกุศลวิบาก มโนธาตุวิบาก มโนวิญญาณธาตุวิบาก (โสมนัส/อุเบกขา) และมหาวิบากจิต ๘ ดวง
11. หน้า ๑๓๗–๑๓๙ อัพยากตบท: รูปาวจร/อรูปาวจรวิปากจิต วิบากจิตของฌานรูปาวจร (ฌาน ๑-๕ ปฐวีกสิณ) และอรูปาวจร (อรูปสมาบัติ ๔) ตามลำดับเดียวกับกุศลจิต
12. หน้า ๑๓๙–๑๖๐ อัพยากตบท: โลกุตตรวิปากจิต วิบากจิตของมรรค-ผลโลกุตตระ จำแนกไขว้กับฌาน ๕ ระดับ วิโมกขมุข ๓ (สุญญตะ อนิมิตตะ อัปปณิหิตะ) ปฏิปทา และอธิบดี ๔ เป็นตารางเรียงสับเปลี่ยนขนาดใหญ่ที่สุดในเล่ม
13. หน้า ๑๖๐–๑๖๓ อัพยากตบท: อกุศลวิบาก วิบากจิตที่เกิดจากอกุศลกรรมในอดีต: วิญญาณ ๕ ทวาร (รวมกายวิญญาณคู่กับทุกข์) มโนธาตุวิบาก มโนวิญญาณธาตุวิบาก ล้วนเป็นอุเบกขายกเว้นกายวิญญาณที่เป็นทุกข์
14. หน้า ๑๖๓–๑๖๘ อัพยากตบท: กิริยาจิต (ปิดจิตตุปปาทกัณฑ์ทั้งหมด) กิริยาจิต (ไม่ใช่กุศล อกุศล หรือวิบาก): มโนธาตุกิริยาอเหตุกะ มโนวิญญาณธาตุกิริยา (โสมนัส/อุเบกขา) จิตกิริยากามาวจร ๘ ดวงมีเหตุของพระขีณาสพ รูปาวจร-อรูปาวจรกิริยาจิต ปิดท้ายด้วย "อัพยากตบท จบ" ซึ่งคือการปิดกัณฑ์ที่ ๑ ทั้งหมด
15. หน้า ๑๖๙–๑๘๙ ๒. รูปกัณฑ์: อุทเทส และมาติกา (หมวดรูป ๑-๑๑) เริ่มกัณฑ์ที่ ๒ ให้บทสรุปนิยามรูปเป็นอัพยากฤต จากนั้นแสดงมาติกาจำแนกรูปเป็นหมวด เอกกะ ทุกะ (ปกิณณกทุกะ วัตถุทุกะ อารัมมณทุกะ อายตนทุกะ ธาตุทุกะ อินทริยทุกะ สุขุมรูปทุกะ) ติกะ จตุกกะ ไปจนถึงเอกาทสกมาติกา เป็นบัญชีหมายเลขข้อ
16. หน้า ๑๘๙–๒๐๕ รูปวิภัตติ: เอกกนิทเทส และทุกนิทเทส-อุปาทาภาชนีย์ เริ่มคำอธิบายละเอียด: เอกกนิทเทสอธิบายลักษณะรูปทั้งหมด แล้วอุปาทาภาชนีย์อธิบายอุปาทายรูป ๒๔ ชนิดทีละอย่างด้วยสูตรคงที่ ครอบคลุมอายตนะ ๕ ทวาร อิตถินทรีย์ ปุริสินทรีย์ ชีวิตินทรีย์ วิญญัตติ อากาสธาตุ ลหุตา มุทุตา กัมมัญญตา สันตติ ชรตา อนิจจตารูป กวฬิงการาหาร
17. หน้า ๒๐๖–๒๑๙ ทุกนิทเทส: อนุปาทารูป และคู่ทวิลักษณะที่เหลือ อธิบายรูปที่ไม่เป็นอุปาทายรูป (โผฏฐัพพายตนะ อาโปธาตุ) แล้วไล่อธิบายคู่ทวิลักษณะแบบคู่ขนาน: อุปาทินน สนิทัสสน สัปปฏิฆ อินทริย มหาภูต จิตตสมุฏฐาน อัชฌัตติก โอฬาริก-สุขุมรูป ทูเร-สัตติเก จากนั้นวัตถุทุกะ อารัมมณทุกะ อายตนทุกะ ธาตุทุกะ อินทริยทุกะ สุขุมรูปทุกะ
18. หน้า ๒๒๐–๒๓๗ ติกนิทเทส (ปกิณณก-วัตถุ-อารัมมณ-อายตน-ธาตุ-อินทริย-สุขุมรูปติกะ) จำแนกรูป ๒๘ ชนิดเป็นชุดสาม (ภายใน/ภายนอก เห็นได้/เห็นไม่ได้ กระทบได้/กระทบไม่ได้ ฯลฯ) ครบทั้ง ๗ กลุ่มที่ตั้งชื่อไว้
19. หน้า ๒๓๘–๒๕๑ จตุกกนิทเทส (จำแนกรูปเป็นชุดสี่) จำแนกรูปชุดเดิมเป็น ๔ ส่วนตามอุปาทา-อุปาทินนจตุกกะ สัปปฏิฆจตุกกะ มหาภูตจตุกกะ โอฬาริกจตุกกะ ทูรจตุกกะ ปิดท้ายด้วยทิฏฐาทิจตุกกะ (เห็น/ได้ยิน/รู้สึก/รู้แจ้ง)
20. หน้า ๒๕๒–๒๕๕ ปัญจก ถึง เอกาทสกนิทเทส (ปิดรูปกัณฑ์ทั้งหมด) จำแนกรูปต่อเนื่องเป็น ๕ ถึง ๑๑ ส่วน (มหาภูต ๔+อุปาทายรูป, อายตนะสัมผัส ๘, อินทรีย์กลุ่มต่างๆ) จบด้วย "รูปวิภัตติ จบ" ซึ่งปิดกัณฑ์ที่ ๒ ทั้งหมด
21. หน้า ๒๕๖–๒๗๐ ๓. นิกเขปกัณฑ์: ติกนิกเขปะ (๒๒ ติกะ) เริ่มกัณฑ์ที่ ๓ ด้วยการนิยามไตรลักษณ์ทั้ง ๒๒ ชุดอย่างเต็มรูปแบบ (กุสล-อกุสล-อัพยากตติกะ เวทนาติกะ วิปากติกะ อุปาทินนติกะ สังกิลิฏฐติกะ ทัสสนติกะ เสกขติกะ ฯลฯ) ระบุสภาวธรรมที่จัดเข้าแต่ละฝ่ายโดยละเอียด
22. หน้า ๒๗๑–๒๗๗ ทุกนิกเขปะ: เหตุโคจฉกะ ๖ ทุกะว่าด้วยเหตุ (มูลเหตุ) พร้อมนิยามอโลภ-อโทสะ-อโมหะ และโลภะ-โทสะ-โมหะครบทุกภูมิ
23. หน้า ๒๗๗–๒๘๑ ทุกนิกเขปะ: จูฬันตรทุกะ ๗ ทุกะเบ็ดเตล็ด: สัปปัจจย สังขต สนิทัสสน สัปปฏิฆ รูปี โลกิย และเกนจิวิญเญยยทุกะ (ไล่คู่วิญญาณ ๕ ทวารที่รู้อารมณ์ต่างกัน)
24. หน้า ๒๘๑–๒๘๔ ทุกนิกเขปะ: อาสวโคจฉกะ ๖ ทุกะว่าด้วยอาสวะ พร้อมนิยามอาสวะ ๔ (กามาสวะ ภวาสวะ ทิฏฐาสวะ อวิชชาสวะ) เต็มรูปแบบ
25. หน้า ๒๘๕–๒๙๐ ทุกนิกเขปะ: สัญโญชนโคจฉกะ รายชื่อสังโยชน์ ๑๐ (กามราคะ ปฏิฆะ มานะ ทิฏฐิ วิจิกิจฉา สีลัพพตปรามาส ภวราคะ อิสสา มัจฉริยะ อวิชชา) พร้อมนิยามครบและทุกะสัมพันธ์
26. หน้า ๒๙๑–๒๙๖ ทุกนิกเขปะ: คันถ-โอฆ-โยคโคจฉกะ คันถะ ๔ (อภิชฌา พยาบาท สีลัพพตปรามาส อิทังสัจจาภินิเวส) อธิบายละเอียด ส่วนโอฆะและโยคะย่อด้วย ฯลฯ อ้างรูปแบบเดียวกับอาสวะ
27. หน้า ๒๙๖–๓๐๑ ทุกนิกเขปะ: นีวรณโคจฉกะ นิวรณ์ ๖ (กามฉันทะ พยาบาท ถีนมิทธะ อุทธัจจกุกกุจจะ วิจิกิจฉา อวิชชา) และทุกะสัมพันธ์
28. หน้า ๓๐๑–๓๐๓ ทุกนิกเขปะ: ปรามาสโคจฉกะ ปรามาส (ความยึดถือผิด) หมายถึงทิฏฐิปรามาสเท่านั้น และทุกะสัมพันธ์
29. หน้า ๓๐๓–๓๐๗ ทุกนิกเขปะ: มหันตรทุกะ ชุดทุกะสำคัญเกี่ยวกับจิต-เจตสิก: สารัมมณะ จิตตะ เจตสิกะ จิตตสัมปยุตต จิตตสังสัฏฐ จิตตสมุฏฐาน จิตตสหภู จิตตานุปริวัตติ อัชฌัตติกะ อุปาทา(รูป) อุปาทินนะ
30. หน้า ๓๐๘–๓๑๒ ทุกนิกเขปะ: อุปาทานโคจฉกะ อุปาทาน ๔ (กามุปาทาน ทิฏฐุปาทาน สีลัพพตุปาทาน อัตตวาทุปาทาน) มีเครื่องหมาย "ทุติยภาณวารในนิกเขปกัณฑ์ จบ" ที่รอยต่อหน้านี้
31. หน้า ๓๑๒–๓๒๐ ทุกนิกเขปะ: กิเลสโคจฉกะ กิเลสวัตถุ ๑๐ (โลภะ โทสะ โมหะ มานะ ทิฏฐิ วิจิกิจฉา ถีนะ อุทธัจจะ อหิริกะ อโนตตัปปะ) รวมตารางสัมปยุตตสัมพันธ์ที่ยาวมาก
32. หน้า ๓๒๐–๓๒๘ ทุกนิกเขปะ: ปิฏฐิทุกะ (ปิดอภิธรรมทุกนิกเขปะ) ทุกะภาคผนวก ๑๘ คู่ทบทวนกรอบเดิม: ทัสสเนน/ภาวนายปหาตัพพทุกะ สวิตักก-สวิจาระ สัปปีติก-ปีติสหคต-สุขสหคต-อุเปกขาสหคต กามาวจร-รูปาวจร-อรูปาวจร ปริยาปันนะ-นิยยานิกะ-นิยตะ สอุตตระ สรณะ ปิดด้วย "อภิธรรมทุกนิกเขปะ จบ"
33. หน้า ๓๒๘–๓๔๓ สุตตันติกทุกนิกเขปะ (ปิดนิกเขปกัณฑ์ทั้งหมด) ทุกะ ๔๒ คู่จากพระสูตร: วิชชา/อวิชชาภาคี พาล-บัณฑิต ธรรมดำ-ขาว นามรูป หิริ-โอตตัปปะ ความฉลาดในอาบัติ/สมาบัติ/ธาตุ/อายตนะ/ปฏิจจสมุปบาท อาชชวะ ขันติ สาขัลยะ การสำรวมอินทรีย์ สติสัมปชัญญะ สมถวิปัสสนา ศีลวิบัติ-สมบัติ-วิสุทธิ วิชชา ๓/วิมุตติ ๒ จบด้วย "สุตตันติกทุกนิกเขปะ จบ / นิกเขปกัณฑ์ จบ" ปิดกัณฑ์ที่ ๓
34. หน้า ๓๔๔–๓๕๔ ๔. อัฏฐกถากัณฑ์: ติกอัตถุทธาระ วิเคราะห์ไตรลักษณ์ (ติกมาติกา) ทั้ง ๒๒ ติกะอย่างเป็นระบบซ้ำอีกครั้งโดยย่อ ตั้งแต่กุสลติกะจนถึงสนิทัสสนติกะ ระบุสภาวธรรมที่จัดเข้าแต่ละฝ่ายอย่างกระชับ
35. หน้า ๓๕๕–๓๗๒ อัฏฐกถากัณฑ์: ทุกอัตถุทธาระ ตอนต้น (โคจฉกะ ๑-๙) วิเคราะห์คู่ธรรมเป็นกลุ่มซ้ำโดยย่อ: เหตุโคจฉกะ จูฬันตรทุกะ อาสวโคจฉกะ สัญโญชนโคจฉกะ คันถโคจฉกะ โอฆ-โยคโคจฉกะ (ย่อด้วย ฯลฯ) นีวรณโคจฉกะ ปรามาสโคจฉกะ
36. หน้า ๓๗๒–๓๘๑ อัฏฐกถากัณฑ์: ทุกอัตถุทธาระ ตอนกลาง (มหันตรทุกะ, กิเลสโคจฉกะ) มหันตรทุกะ (สารัมมณะ จิตตะ-เจตสิกะ จิตตสัมปยุตต-สังสัฏฐ-สมุฏฐาน-สหภู-อนุปริวัตติทุกะ อัชฌัตติกะ อุปาทา อุปาทินนะ) ตามด้วยอุปาทานโคจฉกะและกิเลสโคจฉกะ (กิเลสวัตถุ ๑๐)
37. หน้า ๓๘๒–๓๘๘ อัฏฐกถากัณฑ์: ปิฏฐิทุกะ (ปิดท้ายเล่ม ๓๔ ทั้งเล่ม) ปิฏฐิทุกะ ๑๘ คู่ภาคผนวกปิดท้าย ทบทวนกรอบเดิม (ทัสสเนน/ภาวนายปหาตัพพ สวิตักก-สวิจาร ปีติ-สุข-อุเบกขาสหคต กามาวจร-รูปาวจร-อรูปาวจร ปริยาปันน-นิยยานิก-นิยต สรณทุกะ) ปิดด้วย "ปิฏฐิทุกะ จบ / ทุกอัตถุทธาระ จบ / อัฏฐกถากัณฑ์ จบ" — ยืนยันเล่ม ๓๔ จบสมบูรณ์ที่หน้า ๓๘๘ ไม่มีการขาดหาย