วิภังค์

สรุปโดย AI จากเนื้อหาทั้งเล่ม (๕๖ หัวข้อ) — คลิกเพื่อไปยังหน้าเริ่มต้นของหัวข้อนั้น

1. หน้า ๑–๑๖ ๑.ขันธวิภังค์ - สุตตันตภาชนีย์ (นัยพระสูตร) หน้าเปิดเล่ม (พระอภิธรรมปิฎก วิภังค์) มีคำนมัสการแล้วเข้าสู่ขันธวิภังค์ทันที จำแนกขันธ์ ๕ (รูป เวทนา สัญญา สังขาร วิญญาณ) ตามแบบพระสูตร แต่ละขันธ์วิเคราะห์ด้วยมาติกา ๕ คู่ซ้ำกัน คือ อดีต-อนาคต-ปัจจุบัน, ภายใน-ภายนอกตน, หยาบ-ละเอียด, ชั้นต่ำ-ชั้นประณีต, ไกล-ใกล้
2. หน้า ๑๗–๒๒ ๑.ขันธวิภังค์ - อภิธัมมภาชนีย์: รูปขันธ์ (นัยจำนวน) จำแนกรูปขันธ์ตามแบบอภิธรรมด้วยนัยจำนวนตั้งแต่หมวดละ ๑ ถึงหมวดละ ๑๑ เช่น อุปาทายรูป/ไม่ใช่, จตุกกะต่างๆ (อุปาทินนจตุกกะ ฯลฯ), ธาตุ ๔+อุปาทายรูป, อายตนะ ๑๑ จบด้วย "นี้เรียกว่า รูปขันธ์"
3. หน้า ๒๒–๔๒ ๑.ขันธวิภังค์ - อภิธัมมภาชนีย์: เวทนาขันธ์ จำแนกเวทนาขันธ์เป็น ๔ วาระ: ทุกมูลกวาร (คู่มาติกาทั้งหมด), ติกมูลกวาร (ไตรลักษณ์มาติกา กุศล-อกุศล-อัพยากฤต), อุภโตวัฑฒกวาร (ขยายสองด้านพร้อมกัน) และพหุวิธวาร (หมวดละ ๗, ๒๔, ๓๐) เป็นแม่แบบโครงสร้างที่ขันธ์ถัดไปใช้ซ้ำทั้งหมด
4. หน้า ๔๒–๖๐ ๑.ขันธวิภังค์ - อภิธัมมภาชนีย์: สัญญาขันธ์ จำแนกสัญญาขันธ์ด้วยโครงสร้างเดียวกับเวทนาขันธ์ทุกประการ (ทุกมูลกวาร ติกมูลกวาร อุภโตวัฑฒกวาร พหุวิธวาร) จบสมบูรณ์ที่หน้า ๖๐ ด้วย "นี้เรียกว่า สัญญาขันธ์"
5. หน้า ๖๑–๘๐ ๑.ขันธวิภังค์ - อภิธัมมภาชนีย์: สังขารขันธ์ จำแนกสังขารขันธ์ด้วยโครงสร้างเดียวกัน: ทุกมูลกวาร ติกมูลกวาร อุภโตวัฑฒกวาร พหุวิธวาร ผ่านเจตนาทางทวาร ๖ และคู่ธรรมตรงข้ามจำนวนมาก (เหตุ อาสวะ สังโยชน์ คันถะ โอฆะ โยคะ นิวรณ์ ปรามาส อุปาทาน กิเลส ฯลฯ) จบด้วย "นี้เรียกว่า สังขารขันธ์" หน้า ๘๐
6. หน้า ๘๐–๙๗ ๑.ขันธวิภังค์ - อภิธัมมภาชนีย์: วิญญาณขันธ์ โครงสร้างขนานกับสังขารขันธ์ (ทุกมูลกวาร ติกมูลกวาร อุภโตวัฑฒกวาร พหุวิธวาร หมวดละ ๖-๑๐ ผ่านจักขุวิญญาณ...มโนวิญญาณ) จบด้วย "นี้เรียกว่า วิญญาณขันธ์" หน้า ๙๗
7. หน้า ๙๘–๑๑๑ ๑.ขันธวิภังค์ - ปัญหาปุจฉกะ (ปิดวิภังค์ที่ ๑) แจกแจงขันธ์ ๕ ตามติกมาติกา ๒๒ ติกะ และทุกมาติกา (เหตุ อาสวะ สัญโญชนะ คันถะ โอฆะ/โยคะ/นิวรณ์ ปรามาส อุปาทาน กิเลส มหันตรทุกะ) ปิดขันธวิภังค์ทั้งหมดด้วย "ขันธวิภังค์ จบบริบูรณ์" หน้า ๑๑๑
8. หน้า ๑๑๒–๑๑๘ ๒.อายตนวิภังค์ - สุตตันตภาชนีย์ และอภิธรรมภาชนีย์ เปิดวิภังค์ที่ ๒: รายชื่ออายตนะ ๑๒ แบบสุตตันตะด้วยสูตรไตรลักษณ์ (ไม่เที่ยง ทุกข์ อนัตตา) แล้วอภิธรรมภาชนีย์นิยามอายตนะรูปธรรม ๑๐ อย่างด้วยปสาทรูป+มหาภูตรูป๔+ไวพจน์ มนายตนะแบ่งหมวดละ ๑-๑๐ ตามจิต และธัมมายตนะรวมขันธ์ ๓ กับอสังขตธาตุ (นิพพาน) จบ "นี้เรียกว่า ธัมมายตนะ" หน้า ๑๑๘
9. หน้า ๑๑๙–๑๓๓ ๒.อายตนวิภังค์ - ปัญหาปุจฉกะ (ปิดวิภังค์ที่ ๒) จำแนกอายตนะ ๑๒ ตามติกมาติกา ๒๒ ติกะ และทุกมาติกา (โคจฉกวิสัชนา ๑๓ หมวด: เหตุ อาสวะ สัญโญชน์ คันถะ โอฆะ/โยคะ/นิวรณ์ ปรามาส มหันตรทุกะ อุปาทาน กิเลส ปิฏฐิทุกะ) จบบริบูรณ์หน้า ๑๓๓
10. หน้า ๑๓๔–๑๔๑ ๓.ธาตุวิภังค์ - สุตตันตภาชนีย์: ธาตุ ๖ สามชุด ธาตุ ๖ ชุดที่ ๑ (ปฐวี อาโป เตโช วาโย อากาส วิญญาณ) นิยามภายใน/ภายนอกอย่างละเอียด; ธาตุ ๖ ชุดที่ ๒ (สุข ทุกข์ โสมนัส โทมนัส อุเบกขา อวิชชา); ธาตุ ๖ ชุดที่ ๓ (กามธาตุ เนกขัมมธาตุ พยาปาทธาตุ อัพยาปาทธาตุ วิหิงสาธาตุ อวิหิงสาธาตุ) — หน้า ๑๔๐ ว่างเปล่าในฐานข้อมูล (ช่องโหว่แหล่งข้อมูลแบบเดียวกับที่พบใน เล่ม ๑๓) ทำให้ขาดนิยาม กามธาตุ เนกขัมมธาตุ พยาปาทธาตุ อัพยาปาทธาตุ เนื้อหากระโดดไปเริ่มวิหิงสาธาตุกลางหน้า ๑๔๑ ทันที
11. หน้า ๑๔๒–๑๔๖ ๓.ธาตุวิภังค์ - อภิธัมมภาชนีย์: ธาตุ ๑๘ นิยามธาตุ ๑๘ (จักขุธาตุ...มโนวิญญาณธาตุ) แบบอภิธรรม
12. หน้า ๑๔๗–๑๖๒ ๓.ธาตุวิภังค์ - ปัญหาปุจฉกะ (ปิดวิภังค์ที่ ๓) จำแนกธาตุ ๑๘ ตามติกมาติกา/ทุกมาติกาแบบเดียวกับอายตนวิภังค์
13. หน้า ๑๖๓–๑๗๓ ๔.สัจจวิภังค์ - สุตตันตภาชนีย์: อริยสัจ ๔ ทุกขอริยสัจโดยพิสดาร (ชาติ ชรา มรณะ โสกะ ปริเทวะ ทุกข์ โทมนัส อุปายาส อัปปิยสัมปโยคะ ปิยวิปปโยคะ อิจฉิตาลาภะ ปัญจุปาทานขันธ์); ทุกขสมุทยอริยสัจ (ตัณหา ๓ และปิยรูปสาตรูปไล่ตามอายตนะ/วิญญาณ/ผัสสะ/เวทนา/สัญญา/เจตนา/ตัณหา/วิตก/วิจาร); ทุกขนิโรธอริยสัจ (ละปิยรูปสาตรูปแบบเดียวกัน); ทุกขนิโรธคามินีปฏิปทาอริยสัจ (มรรคมีองค์ ๘ พร้อมนิยามฌาน ๔) จบ "สุตตันตภาชนีย์ จบ" หน้า ๑๗๓
14. หน้า ๑๗๓–๑๘๒ ๔.สัจจวิภังค์ - อภิธรรมภาชนีย์ (๓ วาระ) นำเสนออริยสัจ ๔ แบบอภิธรรม ๓ รูปแบบย่อ: อัฏฐังคิกวาร (มรรค ๘ องค์), ปัญจังคิกวาร (๕ องค์ ตัดวาจา/กัมมันตะ/อาชีวะ), สัพพสังคาหิกวาร (รวมทุกองค์เป็นผัสสะ...อวิกเขปะ)
15. หน้า ๑๘๒–๑๙๖ ๔.สัจจวิภังค์ - ปัญหาปุจฉกะ (ปิดวิภังค์ที่ ๔) จำแนกทุกข์/สมุทัย/นิโรธ/มรรคสัจจะ ตามติกมาติกา ๒๒ ติกะ/ทุกมาติกา (เหตุ จูฬันตร อาสวะ สัญโญชนะ คันถะ โอฆะ/โยคะ/นิวรณ์ ปรามาส มหันตรทุกะ อุปาทาน กิเลส ปิฏฐิทุกะ) จบ "สัจจวิภังค์ จบบริบูรณ์" หน้า ๑๙๖
16. หน้า ๑๙๗–๒๐๒ ๕.อินทริยวิภังค์ - อภิธรรมภาชนีย์: รายการและนิยามอินทรีย์ ๒๒ รายชื่อและนิยามอินทรีย์ ๒๒ (จักขุ...ชีวิตินทรีย์, สุข/ทุกข์/โสมนัส/โทมนัส/อุเบกขินทรีย์, สัทธา/วิริยะ/สติ/สมาธิ/ปัญญินทรีย์, อนัญญาตัญญัสสามีตินทรีย์/อัญญินทรีย์/อัญญาตาวินทรีย์) รวมนัยจำแนกมนินทรีย์หมวดละ ๑-๑๐+
17. หน้า ๒๐๒–๒๑๘ ๕.อินทริยวิภังค์ - ปัญหาปุจฉกะ (ปิดวิภังค์ที่ ๕) จำแนกอินทรีย์ ๒๒ ด้วยติกมาติกา/ทุกมาติกาชุดเดิมซ้ำ จบวิภังค์ที่ ๕ หน้า ๒๑๘
18. หน้า ๒๑๙–๒๒๓ ๖.ปฏิจจสมุปปาทวิภังค์ - สุตตันตภาชนีย์: ปัจจยาการ ๑๒ องค์ สูตรปฏิจจสมุปบาท ๑๒ องค์ครบ (อวิชชา->สังขาร->วิญญาณ->นามรูป->สฬายตนะ->ผัสสะ->เวทนา->ตัณหา->อุปาทาน->ภพ->ชาติ->ชรามรณะ+โสกะ/ปริเทวะ/ทุกข์/โทมนัส/อุปายาส) นิยามแต่ละองค์ทีละคำ จบ "สุตตันตภาชนีย์ จบ" หน้า ๒๒๓
19. หน้า ๒๒๔–๒๓๓ ๖.ปฏิจจสมุปปาทวิภังค์ - อภิธรรมภาชนีย์ ๑: จตุกกะ ๔ แบบ (นามธรรมล้วน) ปฏิจจสมุปบาท ๑๒ องค์แบบนามธรรม (ไม่ผูกจิตเฉพาะ) ใน ๔ จตุกกะ: ปัจจยจตุกกะ เหตุจตุกกะ สัมปยุตตจตุกกะ อัญญมัญญจตุกกะ แต่ละจตุกกะมี ๔ สูตรย่อยตามการเลือก นาม/นามรูป และ อายตนะที่๖/สฬายตนะ ปิดท้ายด้วยอภิธรรมมาติกา (นัยกลับด้าน ๘ นัย) หน้า ๒๓๓
20. หน้า ๒๓๔–๒๕๗ ๖.ปฏิจจสมุปปาทวิภังค์ - จตุกกะ ๔ แบบ ประยุกต์กับอกุศลจิตดวงที่ ๑ แจกแจงปฏิจจสมุปบาทเต็มรูปแบบกับอกุศลจิตดวงที่ ๑ (โสมนัสสัมปยุตทิฏฐิ) พร้อมนิยามอภิธรรมของแต่ละองค์ (อวิชชา=โมหะ, สังขาร=เจตนา, วิญญาณ=จิต, อุปาทาน=ทิฏฐิ แทนที่อุปาทาน ๔ ปกติเพราะจิตสัมปยุตทิฏฐิ) จบ "อัญญมัญญจตุกกะ จบ" หน้า ๒๕๗
21. หน้า ๒๕๗–๒๗๑ ๖.ปฏิจจสมุปปาทวิภังค์ - ๙.อกุสลนิทเทส: อกุศลจิตดวงที่ ๒-๑๒ (ย่อ) แจกแจงปฏิจจสมุปบาทแบบย่อสำหรับอกุศลจิตที่เหลือ ๑๑ ดวง เน้นจุดต่างจากจิตดวงที่ ๑: จิตดวงที่๙-๑๐ ใช้ 'ปฏิฆะ' แทนตัณหา, จิตดวงที่๑๑ ใช้ 'วิจิกิจฉา', จิตดวงที่๑๒ ใช้ 'อุทธัจจะ' จบ "อกุสลนิทเทส จบ" หน้า ๒๗๑
22. หน้า ๒๗๒–๒๘๐ ๖.ปฏิจจสมุปปาทวิภังค์ - ๑๐.กุสลนิทเทส: จิตกุศลทุกภูมิ ปฏิจจสมุปบาทของจิตกุศล: มหากุศลจิต ๘ (อโลภะ-อโทสะ-อโมหะ, มีปสาทะ-อธิโมกข์แทนตัณหา-อุปาทาน), รูปาวจร/อรูปาวจรกุศลจิต, โลกุตตรกุศลจิต (มรรคปฐมฌาน) จบ "กุสลนิทเทส จบ" หน้า ๒๘๐
23. หน้า ๒๘๐–๓๐๕ ๖.ปฏิจจสมุปปาทวิภังค์ - ๑๑.อัพยากตนิทเทส (ปิดวิภังค์ที่ ๖) ปฏิจจสมุปบาทของจิตวิบาก/กิริยา (ตัดอวิชชา-ตัณหา-อุปาทานออกเพราะเป็นผลไม่ใช่เหตุ): อเหตุกกุศลวิปากจิต ๘, กามาวจร/รูปาวจร/อรูปาวจร/โลกุตตรวิปากจิต, อกุศลวิปากจิต ๗, อเหตุกกิริยาจิต ๓, กามาวจร/รูปาวจร/อรูปาวจรกิริยาจิต, อวิชชามูลกกุสลนิทเทส, กุสลมูลกวิปากนิทเทส, อกุสลมูลกวิปากนิทเทส จบ "อภิธรรมภาชนีย์ จบ" ปิดวิภังค์ที่ ๖ ทั้งหมดหน้า ๓๐๕
24. หน้า ๓๐๖–๓๒๗ ๗.สติปัฏฐานวิภังค์ วิภังค์ที่ ๗ ครบสมบูรณ์: สุตตันตภาชนีย์ (306-319) สติปัฏฐาน ๔ แบบสุตตันตะ - กายานุปัสสนา (๓๒ อาการของกาย), เวทนานุปัสสนา, จิตตานุปัสสนา, ธัมมานุปัสสนา (นีวรณ์ ๕, โพชฌงค์ ๗); อภิธรรมภาชนีย์ (319-323) ผ่านโลกุตตรจิต/มรรคจิต; ปัญหาปุจฉกะ (324-327) จบวิภังค์หน้า ๓๒๗
25. หน้า ๓๒๘–๓๔๑ ๘.สัมมัปปธานวิภังค์ วิภังค์ที่ ๘ ครบสมบูรณ์: สุตตันตภาชนีย์ (328-332) สัมมัปปธาน ๔ - สังวรปธาน ปหานปธาน ภาวนาปธาน อนุรักขนาปธาน พร้อมนิยามฉันทะ วิริยะ จิต; อภิธรรมภาชนีย์ (333-337) ผ่านโลกุตตรจิต; ปัญหาปุจฉกะ (338-341) จบวิภังค์หน้า ๓๔๑
26. หน้า ๓๔๒–๓๕๗ ๙.อิทธิปาทวิภังค์ สี่ฐานแห่งฤทธิ์ (ฉันทิทธิบาท วิริยิทธิบาท จิตติทธิบาท วิมังสิทธิบาท) แต่ละอย่างจับคู่กับปธานสังขาร สุตตันตภาชนีย์ (นิยามรูปธรรม) อภิธรรมภาชนีย์ (สูตรฌาน) และรายการตามองค์ประกอบ ปิดด้วยปัญหาปุจฉกะ
27. หน้า ๓๕๘–๓๗๐ ๑๐.โพชฌังควิภังค์ โพชฌงค์ ๗ (สติ ธัมมวิจยะ วิริยะ ปีติ ปัสสัทธิ สมาธิ อุเบกขา) แบบสุตตันตะ ๓ นัย (สูตรเกิดขึ้นตามลำดับ, ภายใน/ภายนอก, สูตรอิงวิเวก) แล้วอภิธรรมภาชนีย์ (นิยามฌานสองวิธี: เอกโตปุจฉา และปาฏิเยกกะ) ปิดด้วยปัญหาปุจฉกะ
28. หน้า ๓๗๑–๓๘๔ ๑๑.มัคควิภังค์ อริยมรรคมีองค์ ๘ สุตตันตภาชนีย์ให้นิยามคลาสสิกครบทุกองค์ (สัมมาทิฏฐิ...สัมมาสมาธิผ่านฌาน๔) อภิธรรมภาชนีย์นิยามใหม่แบบฌานทั้งองค์๘และองค์๕ (ตัดวาจา/กัมมันตะ/อาชีวะ) สองวิธี (เอกโตปุจฉา ปาฏิเยกกะ) ปิดด้วยปัญหาปุจฉกะ
29. หน้า ๓๘๕–๔๑๒ ๑๒.ฌานวิภังค์ - สุตตันตภาชนีย์: มาติกาไตรสิกขาถึงฌาน ๔ และอรูป ๔ มาติกาการฝึกตามลำดับ (สำรวมปาฏิโมกข์ -> อาจาร/โคจร -> สำรวมอินทรีย์ -> รู้จักประมาณการบริโภค -> ตื่นเฝ้าราตรี -> สติสัมปชัญญะในทุกอิริยาบถ -> อยู่ป่า -> ละนิวรณ์ ๕ -> ฌาน ๔ -> อรูปสมาบัติ ๔) แล้วมาติกานิทเทสขยายความศัพท์ทีละคำ (ภิกขุ ปาฏิโมกข์ อาจาร/อนาจาร โคจร/อโคจร การสำรวมอินทรีย์ ฯลฯ) จนถึงบทนิยามฌาน ๔ และอรูปฌาน ๔ ครบ จบ "สุตตันตภาชนีย์" หน้า ๔๑๒
30. หน้า ๔๑๒–๔๒๕ ๑๒.ฌานวิภังค์ - อภิธรรมภาชนีย์และปัญหาปุจฉกะ (ปิดวิภังค์ที่ ๑๒) วิเคราะห์ฌาน ๔ ซ้ำตามจิตทุกภูมิ: รูปาวจร/อรูปาวจร/โลกุตตรกุศลจิต, รูปาวจร/อรูปาวจร/โลกุตตรวิปากจิต, รูปาวจร/อรูปาวจรกิริยาจิต (แต่ละแบบมีนัยจตุกกะ/ปัญจกะ) ปิดด้วยปัญหาปุจฉกะจำแนกฌาน ๔ ด้วยติกะ/ทุกมาติกา จบวิภังค์ที่ ๑๒ หน้า ๔๒๕
31. หน้า ๔๒๖–๔๓๒ ๑๓.อัปปมัญญาวิภังค์ - สุตตันตภาชนีย์: พรหมวิหาร ๔ เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา แบบสุตตันตะ ให้สูตรแผ่ไปทั้ง ๑๐ ทิศพร้อมอุปมาคลาสสิก (เมตตา: เห็นคนที่รักแล้วเกิดความรักใคร่, กรุณา: เห็นคนตกทุกข์แล้วสงสาร, มุทิตา: เห็นคนที่รักได้ดีแล้วยินดี, อุเบกขา: เห็นคนกลางๆแล้ววางเฉย)
32. หน้า ๔๓๓–๔๔๖ ๑๓.อัปปมัญญาวิภังค์ - อภิธรรมภาชนีย์และปัญหาปุจฉกะ (ปิดวิภังค์ที่ ๑๓) แต่ละพรหมวิหารวิเคราะห์ใหม่เป็นกุศลฌาน (จตุกกะ/ปัญจกะ) วิปากฌาน และกิริยาฌาน ปิดด้วยปัญหาปุจฉกะจำแนกด้วยติกะ/ทุกมาติกา จบวิภังค์ที่ ๑๓ หน้า ๔๔๖
33. หน้า ๔๔๗–๔๕๘ ๑๔.สิกขาปทวิภังค์ (ปิดวิภังค์ที่ ๑๔) ศีล ๕ (เว้นขาดจากปาณาติบาต อทินนาทาน กาเมสุมิจฉาจาร มุสาวาท สุราเมรัย) วิภังค์นี้เปิดตรงด้วยอภิธรรมภาชนีย์ทันที (ไม่มีสุตตันตภาชนีย์แยก) วิเคราะห์แต่ละสิกขาบทผ่านจิตกามาวจรกุศลทุกแบบ (โสมนัส/อุเบกขา, ญาณสัมปยุตต์/วิปปยุตต์, สสังขาริก/อสังขาริก, ระดับต่ำ/กลาง/ประณีต, อธิปติ ๔) ปิดด้วยปัญหาปุจฉกะ จบวิภังค์หน้า ๔๕๘
34. หน้า ๔๕๙–๔๘๐ ๑๕.ปฏิสัมภิทาวิภังค์ (ปิดวิภังค์ที่ ๑๕) ปฏิสัมภิทา ๔ (อัตถะ ธัมมะ นิรุตติ ปฏิภาณ) ผ่านสุตตันตภาชนีย์ ๖ วาร (สังคหวาร สัจจวาร เหตุวาร ธัมมวาร ปฏิจจสมุปปาทวาร ปริยัตติวาร) แล้วซ้ำผ่านอภิธรรมภาชนีย์ (กุสลวาร อกุสลวาร วิปากวาร กิริยาวาร ตามภูมิจิต) ปิดด้วยปัญหาปุจฉกะ จบวิภังค์หน้า ๔๘๐
35. หน้า ๔๘๑–๔๙๖ ๑๖.ญาณวิภังค์ - มาติกา (หมวด ๑-๑๐) รายการหมวดความรู้ตั้งแต่หมวดละ ๑ (วิญญาณ ๕) จนถึงหมวดละ ๑๐ (ทศพลญาณของพระตถาคต - เพียงรายการ) จบมาติกาหน้า ๔๙๖
36. หน้า ๔๙๗–๕๐๘ ๑๖.ญาณวิภังค์ - เอกก/ทุก/ติกนิทเทส (หมวด ๑-๓) ขยายความเอกกนิทเทส (วิญญาณ ๕), ทุกนิทเทส (คู่ปัญญาโลกิยะ/โลกุตตระ ฯลฯ) จบหน้า ๕๐๓ แล้วติกนิทเทส (จินตามยปัญญา สุตมยปัญญา ภาวนามยปัญญา, ทานมยปัญญา สีลมยปัญญา, อธิสีล-อธิจิต-อธิปัญญาปัญญา, อายโกศล-อปายโกศล-อุปายโกศล, ปัญญาตามวิบาก/อุปาทาน/วิตกวิจาร/ปีติสุข/มรรคผล) จนถึงปฏิสัมภิทาเชิงอารมณ์ (อดีต/อนาคต/ภายใน/ภายนอก) จบหน้า ๕๐๘
37. หน้า ๕๐๙–๕๑๖ ๑๖.ญาณวิภังค์ - จตุกกนิทเทส (หมวด ๔) ญาณวัตถุหมวดสี่: กัมมัสสกตาญาณ-สัจจานุโลมิกญาณ-มัคค/ผลสมังคิญาณ, ปัญญาตามภูมิ ๔, ธัมมญาณ-อันวยญาณ-ปริจจญาณ-สมมติญาณ, หานภาคินี/ฐิติภาคินี/วิเสสภาคินี/นิพเพธภาคินีปัญญา (ไล่ตามฌาน ๘), ปฏิสัมภิทา ๔, ปฏิปทา ๔, และเริ่มญาณในปฏิจจสมุปบาท
38. หน้า ๕๑๖–๕๑๙ ๑๖.ญาณวิภังค์ - ปัญจก ถึง นวกนิทเทส (หมวด ๕-๙) ปัญจกนิทเทส: สัมมาสมาธิมีองค์ ๕ และมีญาณ ๕; ฉักกนิทเทส: ปัญญาในอภิญญา ๖; สัตตกนิทเทส: ญาณวัตถุ ๗๗ (ปฏิจจสมุปบาทเต็มรูปแบบ); อัฏฐกนิทเทส: ปัญญาในมรรค ๔ ผล ๔; นวกนิทเทส: ปัญญาในอนุปุพพวิหารสมาบัติ ๙
39. หน้า ๕๑๙–๕๓๓ ๑๖.ญาณวิภังค์ - ทสกนิทเทส: ทศพลญาณของพระตถาคต (ปิดวิภังค์ที่ ๑๖) อธิบายญาณ ๑๐ ประการเฉพาะพระตถาคตโดยละเอียด: ฐานาฐานญาณ (รวมอฏฐานะ ๑๘ ข้อ เช่น สตรีเป็นพระพุทธเจ้าไม่ได้ พระพุทธเจ้า ๒ พระองค์อุบัติพร้อมกันไม่ได้), กัมมวิปากญาณ, สัพพัตถคามินีปฏิปทาญาณ, นานาธาตุญาณ, นานาธิมุตติกญาณ, อินทริยปโรปริยัตติญาณ, ฌานาทิสังกิเลสาทิญาณ, ปุพเพนิวาสานุสสติญาณ, จุตูปปาตญาณ, อาสวักขยญาณ จบวิภังค์ที่ ๑๖
40. หน้า ๕๓๔–๕๔๖ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - มาติกา เริ่มวิภังค์ใหม่ด้วยบัญชีรายการล้วนๆ ไล่ตามหมวดตัวเลข ๑-๑๐: เอกกมาติกา (๗๓ ข้อ: มทะ ๒๗ ชนิด ปมาทะ ถัมภะ มานะแบบต่างๆ กุหนา-ลปนา-เนมิตติกตา วิตกกะต่างๆ), ทุกมาติกา (๑๘ คู่), ติกมาติกา (๓๕ ชุด), จตุกก-ปัญจก-ฉักก-สัตตก-อัฏฐก-นวก-ทสกมาติกา จบด้วยตัณหาวิจริต ๑๐๘ และอ้างอิงทิฏฐิ ๖๒ จากพรหมชาลสูตร
41. หน้า ๕๔๖–๕๖๐ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - เอกกนิทเทส (หมวด ๑) ขยายความมาติกาหมวดหนึ่งทั้ง ๗๓ ข้อ: มทะ ๒๗ ชนิด, ปมาทะ ถัมภะ สารัมภะ ฯลฯ, มานะแบบไขว้ ๙ คู่ (เลิศ/เสมอ/ด้อยกว่า x ถือตัวเลิศ/เสมอ/ด้อยกว่า), มานะ-อติมานะ-มานาติมานะ-โอมานะ-อธิมานะ-อัสมิมานะ-มิจฉามานะ ปิดท้ายด้วยวิตักกะ ๗ ชนิด จบ "เอกกนิทเทส จบ" หน้า ๕๖๐
42. หน้า ๕๖๐–๕๖๖ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - ทุกนิทเทส (หมวด ๒) ขยายความคู่กิเลส ๑๘ คู่: โกธะ-อุปนาหะ, มักขะ-ปลาสะ, อิสสา-มัจฉริยะ, มายา-สาเถยยะ, ทิฏฐิคู่ต่างๆ, อหิริกะ-อโนตตัปปะ, มุฏฐัสสัจจะ-อสัมปชัญญะ, สีลวิบัติ-ทิฏฐิวิบัติ, สังโยชน์เบื้องต่ำ ๕-เบื้องสูง ๕
43. หน้า ๕๖๖–๕๘๖ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - ติกนิทเทส (หมวด ๓) อกุศลมูล ๓ (โลภะ-โทสะ-โมหะ พร้อมไวพจน์ยาวมาก), อกุศลวิตก/สัญญา/ธาตุ ๓, ทุจริต ๓, อาสวะ ๓, สังโยชน์ ๓, ตัณหา ๓ (สามชุดต่างกัน), เอสนา ๓, ภัย ๓, ติตถายตนะ ๓, และไตรลักษณ์กิเลสอีกหลายชุด (กิญจนะ อังคณะ มละ วิสมะ อัคคิ กสาวะ) จบยาวที่สุดในวิภังค์นี้
44. หน้า ๕๘๖–๕๙๒ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - จตุกกนิทเทส (หมวด ๔) อาสวะ ๔, คันถะ ๔, โอฆะ/โยคะ ๔, อุปาทาน ๔, อคติคมนะ ๔, วิปริเยสะ ๔ (วิปลาสในนิจจะ/สุขะ/อัตตะ/สุภะ), อนริยโวหาร ๔, ทุจริต ๔, ภัย ๔ (๔ ชุดต่างกัน: ชาติ-ชรา-พยาธิ-มรณะ; ราชภัย-โจรภัย-อัคคีภัย-อุทกภัย; คลื่น-จระเข้-น้ำวน-ปลาร้าย; ครหาตน-ครหาผู้อื่น-อาชญา-ทุคติ), ทิฏฐิ ๔
45. หน้า ๕๙๒–๕๙๘ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - ปัญจกนิทเทส (หมวด ๕) โอรัมภาคิย/อุทธัมภาคิยสังโยชน์ ๕, มัจฉริยะ ๕, สังคะ ๕, สัลละ ๕, เจโตขีละ ๕, เจตโสวินิพันธะ ๕, นิวรณ์ ๕, อนันตริยกรรม ๕, ทิฏฐิ ๕, เวร ๕, พยสนะ ๕, ภัย ๕ จบด้วยทิฏฐธัมมนิพพานวาทะ ๕ (ทิฏฐิผิดเรื่องนิพพานในชาตินี้ ๕ แบบ ผูกกับฌาน ๔+กามสุข)
46. หน้า ๕๙๙–๖๐๕ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - ฉักกนิทเทส (หมวด ๖) วิวาทมูล ๖, ฉันทราคเคหสิตธรรม/วิโรธวัตถุ ๖, ตัณหากาย ๖, อคารวะ ๖, ปริหานิยธรรม ๖, โสมนัสสุปวิจาร/โทมนัสสุปวิจาร/อุเปกขูปวิจาร ๖, เคหสิตเวทนา ๖ จบด้วยทิฏฐิ ๖
47. หน้า ๖๐๕–๖๑๐ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - สัตตกนิทเทส (หมวด ๗) อนุสัย ๗, สังโยชน์ ๗, ปริยุฏฐานะ ๗, อสัทธรรม ๗, ทุจริต ๗, มานะ ๗ จบด้วยทิฏฐิ ๗ (เจ็ดวาทะอุจเฉททิฏฐิที่สมณพราหมณ์ถกเถียง ไล่ผ่านฌาน ๔+อรูปฌาน ๔ ก่อนถูกประกาศว่า 'ขาดสูญโดยสิ้นเชิง')
48. หน้า ๖๑๐–๖๑๕ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - อัฏฐกนิทเทส (หมวด ๘) กิเลสวัตถุ ๘, กุสีตวัตถุ ๘ (แปดข้ออ้างความเกียจคร้านเชิงบรรยาย: ก่อน/หลังทำงาน ก่อน/หลังเดินทาง อาหารน้อย/มาก ป่วยเล็กน้อย/หายป่วยใหม่ - จบด้วย 'เรานอนดีกว่า'), โลกธรรม ๘, อนริยโวหาร ๘, มิจฉัตตะ ๘, บุรุษโทษ ๘ (ปฏิกิริยาของภิกษุถูกกล่าวหาความผิด) จบด้วยอสัญญีวาทะ ๘ และเนวสัญญีนาสัญญีวาทะ ๘
49. หน้า ๖๑๕–๖๑๘ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - นวกนิทเทส (หมวด ๙) อาฆาตวัตถุ ๙, ปุริสมละ ๙, มานะ ๙ (ตาราง ๓x๓), ตัณหามูลกธรรม ๙ (ห่วงโซ่เหตุ: ตัณหา->การแสวงหา->การได้->การตัดสินใจ->ฉันทราคะ->การหมกมุ่น->การหวงแหน->การป้องกัน->ความรุนแรง/การทะเลาะ/การพูดเท็จ) จบด้วยอิญชิตะ/มัญญิตะ/ผันทิตะ/ปปัญจิตะ/สังขตะ ๙
50. หน้า ๖๑๘–๖๒๒ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - ทสกนิทเทส (หมวด ๑๐) กิเลสวัตถุ ๑๐, อาฆาตวัตถุ ๑๐, อกุศลกรรมบถ ๑๐, สังโยชน์ ๑๐, มิจฉัตตะ ๑๐, มิจฉาทิฏฐิมีวัตถุ ๑๐ (ทิฏฐิว่าทำบุญไม่มีผล) จบด้วยอันตัคคาหิกทิฏฐิมีวัตถุ ๑๐ (สัสสตะ/อุจเฉทะ/โลกมีที่สุด-ไม่มีที่สุด/ชีพกับสรีระ/ตถาคตหลังตายเป็นอย่างไร)
51. หน้า ๖๒๒–๖๓๔ ๑๗.ขุททกวัตถุวิภังค์ - ตัณหาวิจริตนิทเทส และทิฏฐิ ๖๒ (ปิดวิภังค์ที่ ๑๗) ตัณหาวิจริต ๑๘ อย่างจากขันธ์ภายใน + ๑๘ จากขันธ์ภายนอก (=๓๖) คูณกับกาลทั้ง ๓ (อดีต/อนาคต/ปัจจุบัน) = ๑๐๘ (เช่น 'เรามี เราเป็นอย่างนี้ เราเป็นอย่างนั้น เราเป็นโดยประการอื่น เราจักเป็น...') ปิดท้ายด้วยทิฏฐิ ๖๒ จากพรหมชาลสูตร จัดเป็น ๑๐ หมวด (สัสสตวาทะ เอกัจจสัสสตวาทะ อันตานันติกวาทะ อมราวิกเขปิกวาทะ อธิจจสมุปปันนวาทะ สัญญีวาทะ อสัญญีวาทะ เนวสัญญีนาสัญญีวาทะ อุจเฉทวาทะ ทิฏฐธัมมนิพพานวาทะ) จบวิภังค์ที่ ๑๗ ทั้งหมด
52. หน้า ๖๓๕–๖๓๘ ๑๘.ธัมมหทยวิภังค์ - สัพพสังคาหิกวาร (เริ่มวิภังค์สุดท้าย) เปิดวิภังค์ที่ ๑๘ ('หัวใจแห่งธรรม') บทสุดท้ายของเล่ม สัพพสังคาหิกวารวางกรอบตัวเลขหลักที่ใช้ตลอดบท: ขันธ์ ๕ อายตนะ ๑๒ ธาตุ ๑๘ สัจจะ ๔ อินทรีย์ ๒๒ เหตุ ๙ อาหาร ๔ ผัสสะ/เวทนา/สัญญา/เจตนา/จิต ๗
53. หน้า ๖๓๙–๖๕๓ ๑๘.ธัมมหทยวิภังค์ - แจกแจงตามภูมิ (อุปปัตตานุปปัตติวาร, ปริยาปันนาปริยาปันนวาร) สองส่วนคู่ขนานประยุกต์กรอบ ๑๒ หมวดข้างต้นไล่ตามภูมิทั้ง ๔ (กามธาตุ รูปธาตุ อรูปธาตุ และธรรมที่ไม่นับเนื่องในภพ คือมรรค-ผล-นิพพาน) แสดงว่าแต่ละหมวดเกิด/ไม่เกิด และนับเนื่อง/ไม่นับเนื่องในภูมิใด
54. หน้า ๖๕๓–๖๖๙ ๑๘.ธัมมหทยวิภังค์ - สภาวธรรมขณะเกิด (ธัมมทัสสนวาร, ภูมันตรทัสสนวาร) วิเคราะห์ละเอียดว่าขันธ์/อายตนะ/ธาตุ/อินทรีย์ใดปรากฏขณะปฏิสนธิ แยกตามประเภทสัตว์ในกามธาตุ (เทวดา มนุษย์ต้นกัป เปรต อสุรกาย สัตว์เดรัจฉาน สัตว์นรก สัตว์เกิดในครรภ์รวมกรณีตาบอด/หูหนวกแต่กำเนิด) แล้วรูปธาตุเทวดา อสัญญสัตตพรหม และอรูปธาตุ ปิดท้ายด้วยการแยกธรรมกามาวจร/รูปาวจร/อรูปาวจร ออกจากธรรมพ้นวัฏฏะ
55. หน้า ๖๖๙–๖๗๕ ๑๘.ธัมมหทยวิภังค์ - กรรมนำเกิดและอายุเทวดา/พรหม อธิบายเทวดา ๓ ประเภท (โดยสมมติ โดยกำเนิด โดยความบริสุทธิ์) และกรรมดีที่นำไปสู่ความเป็นสหายของเทวดาแต่ละชั้น จากนั้นตารางอายุ ๖ ชั้นเทวโลกกามาวจรและพรหมโลกรูป/อรูปตามระดับฌาน สูงสุด ๘๔,๐๐๐ กัปในอรูปภพสูงสุด ปิดท้ายด้วยโศลกเรื่องอนิจจังกระตุ้นการปฏิบัติ
56. หน้า ๖๗๕–๖๙๐ ๑๘.ธัมมหทยวิภังค์ - วาระปิดท้าย และจบเล่ม ๓๕ วาระวิเคราะห์เพิ่มเติมกับกรอบ ๑๒ หมวด: สิ่งที่ควรรู้ยิ่ง/กำหนดรู้/ละ/เจริญ/ทำให้แจ้ง, สิ่งที่มี/ไม่มีอารมณ์, สิ่งที่เห็นได้/ฟังได้/รู้แจ้งได้, แล้วติก/ทุกมาติกาชุดสุดท้าย (กุศล-อกุศล-อัพยากฤต, เวทนาสัมปยุต, วิบาก, ถูกยึดถือ, มี/ไม่มีวิตก, รูป/นาม, โลกิยะ/โลกุตตระ) ปิดท้ายด้วยโศลกสรุปและ "ธัมมหทยวิภังค์ จบบริบูรณ์" ยืนยันทั้งวิภังค์ที่ ๑๘ และเล่ม ๓๕ ทั้งเล่ม (๖๙๐ หน้า) จบสมบูรณ์ ไม่มีการขาดหาย