ขุททกนิกาย มหานิทเทส
ฉบับ มมร. · เล่ม ๖๕ · หน้า ๖๔๓ · ข้อ 223
เข้าสู่ระบบเพื่อคั่นหน้า

บทว่า สนฺนิธิปลิโพธํ ความว่า ทิ้งรกชัฏในสมบัติที่เก็บฝังไว้.

บทว่า เกสมสฺสุํ โอหาเรตฺวา ความว่า ปลงผมและหนวด.

บทว่า กาสายานิ วตฺถานิ ความว่า ผ้าที่ย้อมด้วยน้ำฝาด.

บทว่า มามโก ความว่า ถึงการนับว่าอุบาสกหรือภิกษุของเรา หรือ นับถือวัตถุมีพระพุทธเจ้าเป็นต้น ว่าของเรา.

บทว่า เตสํ เตสํ สตฺตานํ เป็นบทแสดงทั่วไปถึงเหล่าสัตว์มิใช่ น้อย ก็เมื่อกล่าวอยู่แม้ตลอดวันอย่างนี้ว่า ยัญทัตตาย โสมทัตตาย สัตว์ ทั้งหลายย่อมไม่ถือเอาเลย การแสดงอรรถอื่นทั้งปวงย่อมไม่สำเร็จ แต่คน บางคนจะไม่ถือเอาด้วยบททั้งสองนี้ก็หามิได้ การแสดงอรรถอื่นบางอย่าง จึงไม่สำเร็จ.

บทว่า ตมฺหา ตมฺหา นี้เป็นบทแสดงทั่วไปถึงหมู่สัตว์มิใช่น้อย ด้วยสามารถแห่งคติ.

บทว่า สตฺตนิกายา ความว่า จากหมู่แห่งสัตว์ทั้งหลาย อธิบาย ว่า จากกลุ่มสัตว์ จากประชุมแห่งสัตว์.

บทว่า จุติ ท่านกล่าวด้วยสามารถแห่งความเคลื่อน บทนี้เป็นคำ สามัญของจุติที่มีขันธ์ ๑ ขันธ์ ๔ และขันธ์ ๕.

บทว่า จวนตา แสดงถึงลักษณะด้วยคำแสดงภาวะ.

บทว่า เภโท แสดงถึงความเกิดขึ้นแห่งการแตกสลายของขันธ์.

บทว่า อนฺตรธานํ แสดงถึงความไม่มีที่สุดโดยปริยายอย่างใดอย่าง หนึ่งของขันธ์ที่แตกแล้ว ดุจหม้อแตก.