๔. อัฑฒกาสีเถรีคาถา

[๔๒๓] ชนบทกาสีมีส่วยประมาณเท่าใด ส่วยของ

เราก็มีประมาณเท่านั้น ชาวนิคมกำหนดราคาแคว้น

กาสีแล้ว ตั้งราคาเราไว้ครึ่งหนึ่งของราคาแคว้นกาสี

ภายหลังเราเบื่อหน่ายในรูป เมื่อเบื่อหน่ายจึงคลาย

กำหนัด เราอย่าพึงแล่นไปสู่ชาติสงสารอีกบ่อย ๆ

วิชชา ๓ เราทำให้แจ้งแล้ว เราได้ปฏิบัติคำสอนของ

พระพุทธเจ้าแล้ว.

จบ อัฑฒกาสีเถรีคาถา

๔. อรรถกถาอัฑฒกาสีเถรีคาถา

คาถาว่า ยาว กาสิชนปโท เป็นต้น เป็นคาถาของพระเถรีชื่อ อัฑฒกาสี.

เล่ากันว่า พระเถรีองค์นี้เกิดในเรือนตระกูลในกาลพระกัสสปทศพล รู้ความแล้วไปฟังธรรมยังสำนักภิกษุณีทั้งหลาย ได้ศรัทธาบรรพชาแล้ว ด่า พระเถรีขีณาสพผู้บรรลุปฏิสัมภิทาองค์หนึ่ง ซึ่งตั้งอยู่ในศีลของภิกษุณีด้วยวาทะ ว่า หญิงแพศยา เคลื่อนจากอัตภาพนั้นแล้วไหม้อยู่ในนรก ในพุทธุปปาทกาลนี้ เกิดในตระกูลเศรษฐีมีสมบัติโอฬารในแคว้นกาสี เจริญวัยแล้วตกจากฐานะลง เป็นหญิงแพศยา เพราะผลของวจีทุจริตที่ทำไว้ในก่อน เธอมีชื่อว่าอัฑฒกาสี การบรรพชาและการอุปสมบทโดยทูตของเธอมาแล้วในขันธกะนั่นแล สมจริง ดังที่กล่าวไว้ว่า